Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Amethistboself
Amethistboself | Calliphlox amethystina
Amethyst Woodstar | Estrellita amatista | Estrelinha-ametista
De amethistboself is een zeer kleine kolibrie van bosranden en savannes in het laagland ten oosten van de Andes. Het mannetje heeft een rozepaarse keel boven een witte borstband en een diep gevorkte staart. Hij vliegt langzaam en zoemend als een grote hommel van bloem naar bloem.
Geluid
Hoge, dunne tsit-roepjes; de vleugels maken een zacht, hommelachtig gezoem.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
6–8 cm (het mannetje is door de staart langer dan het vrouwtje), met een korte, rechte, zwarte snavel. Het mannetje is donker bronsgroen van boven, met een witte vlek opzij van de stuit. De keel is glinsterend amethist- tot rozepaars, daaronder een brede witte borstband; de rest van de onderkant is grijsgroen met roestkleurige flanken. De staart is lang, diep gevorkt en purperzwart. Het vrouwtje heeft een korte, afgeronde staart met roestbruine en zwarte banden, een witte keel met donkere spikkels, een witachtige borstband en een kaneelkleurige onderkant. Jonge mannetjes lijken eerst op vrouwtjes.
Verwarringssoorten
De Jourdans boself Chaetocercus jourdanii leeft hoger op de Andeshellingen en heeft een kortere staart met roestbruine schachten. De witbuikboself Chaetocercus mulsant van de Andes is van onderen grotendeels wit en heeft een korte staart. Vrouwtjes van koketkolibries zoals de gepluimde koketkolibrie Lophornis chalybeus hebben een witte stuitband en geen witte borstband.
Leefgebied
Bosranden, open plekken, secundair bos, savanne en cerrado met struiken, oevers en tuinen, vooral in het laagland en de voetheuvels tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Foerageert aan kleine bloemen op lage tot middelhoge hoogte en vangt kleine insecten. Mannetjes verdedigen een kleine zitplaats bij bloemen. Het nest is een minuscuul napje van plantenpluis op een dun takje.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia verspreid in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador zeer schaars in het oosten. In Peru plaatselijk in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en oosten, onder meer in de savannes van Beni en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. De soort lijkt zich plaatselijk met de bloei te verplaatsen; de details zijn weinig bekend. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in bloeiende struiken langs bosranden en in savannes, en let op een zeer kleine kolibrie met een langzame, insectachtige vlucht. Mannetjes zitten vaak op een dun kaal takje vlak bij de bloemen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, maar is in het gidsgebied plaatselijk en meestal schaars.
Wetenschappelijke naam
Calliphlox amethystina | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Trochilus amethystinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calliphlox werd in 1831 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam combineert Grieks kallos, 'schoonheid', met phlox, 'vlam'. De soortnaam komt van Latijn amethystinus, 'amethistkleurig', naar de paarse keel van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.