Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Roodvlaksterkeelkolibrie

Roodvlaksterkeelkolibrie | Heliomaster furcifer

Blue-tufted Starthroat | Colibrí de barbijo | Bico-reto-azul

De roodvlaksterkeelkolibrie is een sterkeelkolibrie van droog bos, savanne en de Chaco in het zuidoosten van het gidsgebied. Het mannetje is van onderen glinsterend blauw, met een roodpaarse keel en lange blauwe plukken opzij van de hals. Net als de langsnavelsterkeelkolibrie zit hij vaak op een hoge, kale tak.

Roodvlaksterkeelkolibrie (Heliomaster furcifer)
Foto: Jairmoreirafotografia — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherpe, hoge roep tsip, vaak in de vlucht, en een zacht, droog gekwetter.

Luister: RoepXC1017274

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een gevorkte staart. Het mannetje is bronsgroen van boven, met een glinsterend groene kruin en een glinsterend roodpaarse tot magenta keel; opzij van de hals steken lange, glinsterend blauwviolette veerplukken uit. Borst en buik zijn glinsterend blauw tot blauwgroen. De staart is donker blauwgroen en duidelijk gevorkt. Het vrouwtje is van onderen grijs tot grijswit, met een witte baardstreep, een donkere wangvlek en witte toppen aan de buitenste staartveren. Buiten de broedtijd lijken mannetjes deels op vrouwtjes.

Verwarrings­soorten

De langsnavelsterkeelkolibrie Heliomaster longirostris heeft een rechte staart, een blauwe kruin bij het mannetje en een grijze, niet blauwe onderkant; vrouwtjes zijn vooral aan de staartvorm te onderscheiden. De gouden saffierkolibrie Hylocharis chrysura heeft een rode snavel met zwarte punt en een goudkoperen staart. Mannetjes van de goudbuiksmaragdkolibrie Chlorostilbon lucidus zijn kleiner, met een korte, rode snavel.

Leefgebied

Droog bos, Chaco-bos, savanne en cerrado met verspreide bomen, galerijbos en bosranden, ook parken en tuinen, vooral in het laagland, plaatselijk tot in de lagere droge dalen van de Andes. Bezoekt bloeiende bomen en jaagt op insecten vanaf een hoge zitplaats. Het nest is een klein napje van plantenpluis met korstmos op een horizontale tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland van het oosten en zuiden (onder meer Beni, Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija); in het zuiden broedt hij vooral in de zuidelijke zomer en een deel van de vogels trekt in de winter noordwaarts. Uit Peru, Ecuador en Colombia zijn er hooguit enkele losse meldingen uit het Amazonelaagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het centrum en zuiden van Brazilië, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het droge bos en de savanne rond Santa Cruz en in de Chaco van Bolivia bij bloeiende bomen, en kijk naar hoge kale takken. Mannetjes hebben de meeste kans in de zuidelijke zomer.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en komt ook in halfopen, door de mens veranderd land voor.

Wetenschappelijke naam

Heliomaster furcifer | (Shaw, 1812)

Shaw beschreef de soort in 1812 als Trochilus Furcifer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliomaster werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met mastēr, 'zoeker'. De soortnaam komt van Latijn furca, 'vork', en -fer, 'dragend', naar de gevorkte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.