Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Andesamazilia
Andesamazilia | Uranomitra franciae
Andean Emerald | Amazilia andina | Esmeralda-andina
De andesamazilia is een kolibrie van de hellingen van de noordelijke Andes, met een witte buik, glinsterend groene flanken en een rode ondersnavel. Het mannetje van de nominaatvorm in Colombia heeft een glinsterend violetblauwe kruin. De soort komt vaak naar voederplaatsen en leeft in bosranden en secundair bos.
Geluid
De zang is variabel, met hoge, piepende fluittonen, trillers en krassende tonen. De roep is een hoog tsip; bij ontmoetingen met soortgenoten een krassend, piepend gekwetter.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–11 cm, met een rechte tot licht gebogen, middellange snavel: de bovensnavel zwartachtig, de ondersnavel koraalrood met een donkere punt. Het mannetje van de nominaatvorm heeft een glinsterend violetblauwe kruin, glinsterend goud- tot smaragdgroene wangen en halszijden, lichtgroene tot goudgroene bovendelen en flanken, een koperachtige zweem op de bovenstaartdekveren, een witte middenstrook over keel en buik en een bronsgroene tot koperkleurige staart. In het westen van Ecuador is de kruin groen; in het noorden van Peru en het zuidoosten van Ecuador loopt het blauw van de kruin door tot in de nek. Het vrouwtje heeft een turkoois tot groenachtige, minder glinsterende kruin. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met bruinachtige veerranden van boven en grijsbruine flanken.
Verwarringssoorten
De sneeuwbuikamazilia Elliotomyia chionogaster heeft een groene kruin, een geheel witte onderkant zonder groene flanken en witte binnenvlaggen aan de staartpennen. De blauwkapamazilia Saucerottia cyanifrons heeft ook een blauwe kruin bij het mannetje, maar een groene onderkant en een staalblauwe staart. De franjeamazilia Chionomesa fimbriata heeft een groene keel en borst met alleen een witte streep over de buik, en leeft in het laagland ten oosten van de Andes. De roodstaartamazilia Amazilia tzacatl heeft een grijze buik en een roodbruine staart.
Leefgebied
Secundair bos, bosranden en open plekken in vochtig bergbos, tuinen en koffieteelt; in Peru ook in droger struikgewas. Van 600 tot 2100 m, het meest boven 1000 m. Haalt nectar uit bloemen in het lagere en middelste niveau en vangt kleine insecten. Broedt bijna het hele jaar door. Het komvormige nest van boomvaren-schubben en plantenvezels, met spinrag gebonden en aan de buitenkant met korstmos, zit 1,5–2,5 m boven de grond; het vrouwtje broedt alleen op twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Andes van het noordwesten en midden, met de groenkruinige vorm in Nariño. In Ecuador op de westflank van de Andes zuidelijk tot Loja, en in het zuidoosten in Zamora-Chinchipe. In Peru in het noorden, in het Marañóndal en omgeving in Amazonas en Cajamarca, zuidelijk tot La Libertad. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek bij voederplaatsen in nevelwoudreservaten op de westflank in het noorden van Ecuador, zoals rond Mindo, en in het noorden van Peru in de omgeving van de Marañón.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en door de mens veranderd land.
Wetenschappelijke naam
Uranomitra franciae | (Bourcier & Mulsant, 1846)
Bourcier & Mulsant beschreef de soort in 1846 als Trochilus Franciae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Uranomitra werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt waarschijnlijk van Grieks ouranos, 'hemel', en mitra, 'hoofdband, tulband', naar de blauwe kruin van sommige soorten. De soortnaam eert Francia Bourcier, de dochter van de Franse kolibriekenner Jules Bourcier. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.