Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Andesgrondspecht
Andesgrondspecht | Colaptes rupicola
Andean Flicker | Carpintero andino | Pica-pau-andino
De andesgrondspecht is een grote, vrijwel geheel op de grond levende specht van de hoogvlakten en open hellingen van de Andes. Hij leeft in groepjes, die luid roepend over het grasland en tussen rotsen rondlopen. Hij broedt in holen die hij uitgraaft in aardwanden of in lemen muren.
Geluid
Luide, doordringende roepen kie-ar en piek, en een lange, schaterende reeks kwie-kwie-kwie, vaak in koor door een groep.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
30–33 cm, met een lange, licht gebogen snavel. De kruin is leigrijs, het gezicht en de hals geelbruin. Het mannetje heeft een baardstreep met rood, het vrouwtje een grijze of zwartachtige. De rug is geelbruin met zwarte dwarsbanden; de stuit is geelachtig wit en valt op in de vlucht. De onderdelen zijn effen geelbruin tot kaneelkleurig, met zwarte vlekken op de borst. De iris is geel. In het noorden van Peru is de kruin grijzer en de borst minder gevlekt.
Verwarringssoorten
De groenbandgrondspecht Colaptes melanochloros is kleiner, met een zwarte kruin en een groene, gebandeerde rug, en leeft in bos en de droge dalen in Bolivia. De zwartnekgrondspecht Colaptes atricollis is veel kleiner, met een zwarte keel, en leeft lager in droog struweel. In het veld lijkt hij in silhouet meer op een grote lijster dan op een boomspecht.
Leefgebied
Puna-grasland, open, rotsige hellingen, randen van ravijnen, akkers en dorpen in het hooggebergte; ruwweg tussen 2500 en 5000 m, meestal boven 3000 m. Foerageert vooral op de grond, waar hij in de aarde en mest naar mierenlarven, kevers en andere insecten graaft. Broedt in een zelf gegraven hol in een aardwand of in muren van leem, vaak in losse kolonies.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru langs de Andes van het noorden tot in het zuiden, op de puna en de hogere hellingen. In Bolivia op het altiplano en in de hogere delen van de Andes. In Ecuador hooguit uiterst zeldzaam in het uiterste zuiden. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op de puna rond het Titicacameer, langs de wegen in de hogere delen van Cusco en Arequipa en op rotsige hellingen bij dorpen; groepjes zitten vaak op rotsblokken en muurtjes en roepen luid.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de huidige omgrenzing van de soort. Als geheel wijdverbreid en plaatselijk algemeen; de soort verdraagt kleinschalig agrarisch gebruik van het hooggebergte.
Wetenschappelijke naam
Colaptes rupicola | d'Orbigny, ACVMD, 1840
D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1840 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Colaptes werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks kolaptēs, 'beitelaar', van kolaptō, 'pikken, uitbeitelen'. De soortnaam komt van Latijn rupes, 'rots', en -cola, 'bewoner', naar de rotsige hooglanden waar de soort leeft. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sica Sica, La Paz, Bolivia.