Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Andesmeesstekelstaart

Andesmeesstekelstaart | Leptasthenura andicola

Andean Tit-Spinetail | Tijeral andino | Grimpeirinho-andino

De andesmeesstekelstaart is een zwaar wit gestreepte meesstekelstaart van páramo, puna en Polylepis-bos, van Venezuela tot Bolivia. In Colombia en Ecuador is hij de enige meesstekelstaart. De lange, puntige middelste staartpennen geven de staart een gevorkt uiterlijk.

Andesmeesstekelstaart (Leptasthenura andicola)
Foto: joel rosenthal from miami, florida, usa — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een dalende reeks tonen die in een triller eindigt, soms een aarzelende reeks hoge, korte trillers. Roepen zijn zwakke, rinkelende tonen en een hoog, piepend geluid.

Luister: RoepXC260634

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–17 cm, klein en slank, met een korte snavel en een lange, getrapte staart met puntige middelste pennen. De kruin is roestbruin met zwarte strepen, met een witte wenkbrauwstreep. De bovendelen zijn donkerbruin met witte strepen, borst en buik zwaar gestreept. De ondersoorten verschillen in helderheid, in de hoeveelheid geelbruin en in de breedte van wenkbrauwstreep en strepen. Jonge vogels hebben een weinig gestreepte kruin en een geschubde in plaats van gestreepte buik. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Distelstaarten, zoals de witkindistelstaart Asthenes fuliginosa, zijn effener bruin, met een rafelige staart en zonder witte strepen. De veelstreepcanastero Asthenes flammulata is ook gestreept, maar groter en zwaarder, met een kortere staart, en houdt zich meer op de grond op. In Peru heeft de roestkruinmeesstekelstaart Leptasthenura pileata een vage wenkbrauwstreep en een minder gestreepte onderzijde, en de witbrauwmeesstekelstaart Leptasthenura xenothorax een effen roestbruine kruin en een grijze buik.

Leefgebied

Páramo en vochtig grasland met struiken in het noorden, droog bergstruweel en Polylepis-bos in het hele gebied; in Colombia en Ecuador meestal tussen 3000 en 4200 m, in Peru en Bolivia tussen 3500 en 4450 m. Zoekt in paren, vaak in gemengde groepen, in struiken, Espeletia en Polylepis naar insecten. Het nest is een kom van gras en mos, bekleed met haar, zaadpluis en veren, op de grond, in een begroeide holte, onder een dakrand of aan het eind van een verlaten hol; meestal twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Sierra Nevada de Santa Marta, in de Oostelijke Cordillera in Boyacá en Cundinamarca, en in de Centrale Cordillera van Tolima zuidwaarts. Ecuador: in de Andes over de hele lengte, zuidwaarts tot Zamora-Chinchipe. Peru: in de Andes van Ancash zuidwaarts tot Arequipa en Puno; ontbreekt in het noorden. Bolivia: in La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de páramo van het Nationaal Park Cajas in Ecuador en van de Centrale en Oostelijke Cordillera in Colombia is de soort in struiken en Espeletia aan te treffen; luister naar de hoge, dalende zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot, de soort is vrij algemeen en de stand geldt als stabiel; er zijn geen directe bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Leptasthenura andicola | Sclater, 1870

Sclater beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Leptasthenura werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks leptos, 'dun', asthenēs, 'zwak', en oura, 'staart'. De soortnaam andicola betekent 'bewoner van de Andes', van Latijn -cola, 'bewoner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panza, Chimborazo, Ecuador.