Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Bandvleugelwipstaart

Bandvleugelwipstaart | Cinclodes fuscus

Buff-winged Cinclodes | Churrete acanelado | Pedreiro-dos-andes

De bandvleugelwipstaart is de algemeenste en meest verbreide wipstaart van de puna. Hij loopt over korte grasmatten en langs water en wipt daarbij voortdurend met de staart. De vogels in het gidsgebied hebben een roomwitte vleugelband; de vorm met een geelbruine band uit het zuiden van Zuid-Amerika wordt soms als aparte soort beschouwd.

Bandvleugelwipstaart (Cinclodes fuscus)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, oplopende triller, vaak gezongen terwijl de vogel op een steen zit en de vleugels heft. De roep is een kort, scherp tsjiet.

Luister: ZangXC856415

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een korte, rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn bruin, met een duidelijke witachtige wenkbrauwstreep. De keel is wittig, borst en buik zijn grijsbruin tot lichtbruin. In de vlucht valt een brede lichte vleugelband op, in het gidsgebied meestal roomwit, bij zuidelijke vogels geelbruin. De buitenste staartpennen hebben lichte punten. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kastanjevleugelwipstaart Cinclodes albidiventris van Colombia, Ecuador en het noorden van Peru heeft een roodbruine vleugelband. De witvleugelwipstaart Cinclodes atacamensis is groter, met warmer roodbruine bovendelen en grote witte vlakken in de vleugel. Holengravers zoals de gewone holengraver Geositta cunicularia zijn lichter zandkleurig, met een kortere staart.

Leefgebied

Kortgrazig grasland, bofedales, oevers van meren en beken, rotsige hellingen en akkers in de puna, ruwweg tussen 3000 en 4800 m. Zoekt op de grond naar insecten, larven en andere ongewervelden. Het nest ligt in een hol in een wal of in een rotsspleet, soms in een muur.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in de Andes van het noorden (Cajamarca) zuidwaarts tot Puno en Tacna. Bolivia: in de Andes en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Chili en Argentinië, zuidwaarts tot Vuurland; de zuidelijkste vogels trekken in de zuidelijke winter naar het noorden.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rond meren, bofedales en weilanden op het altiplano en langs wegen door de puna. De vogel zit vaak open op stenen, muurtjes en korte grasmatten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en vaak algemeen, ook in beweid land en rond nederzettingen.

Wetenschappelijke naam

Cinclodes fuscus | (Vieillot, 1818)

Vieillot beschreef de soort in 1818 als Anthus fuscus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cinclodes werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks kinklos, een niet te identificeren vogel van de waterkant, met -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Latijn fuscus, 'donker' of 'bruinachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Montevideo, Buenos Aires en Paraguay.