Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Andessjakohoen
Andessjakohoen | Penelope montagnii
Andean Guan | Pava andina | Jacu-andino
Het andessjakohoen is het kleinste en meest verbreide sjakohoen van het hogere bergbos in de Andes, van Venezuela tot Argentinië. Het leeft tot dicht bij de boomgrens, hoger dan de meeste andere hoenderachtigen van het gidsgebied. Kop en hals zijn grijs berijpt en de rode keellel is klein.
Geluid
Korte, toeterende en kakelende roepen en een zacht, klagend gefluit, vooral in de vroege ochtend en de avond. In de schemering maakt hij tijdens baltsvluchten een ratelend vleugelgeluid.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
51–61 cm, vrij klein en slank voor een sjakohoen, met een lange staart en rode poten. De bovendelen zijn bruin met een olijfkleurige glans. Kop en hals zijn grijs berijpt; de naakte huid rond het oog is grijs tot blauwgrijs. Voorhals en borst hebben smalle, witachtige veerzomen. Stuit, buik en onderstaartdekveren zijn roodbruin. De keellel is klein, rood en soms nauwelijks te zien. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De sikkelvleugelgoean Chamaepetes goudotii heeft een blauw gezicht, geen keellel en geen grijze berijping. Het baardsjakohoen Penelope barbata heeft een roodbruine eindband aan de staart en leeft in het zuiden van Ecuador en het noordwesten van Peru. Het bandstaartsjakohoen Penelope argyrotis heeft een lichte staartband en leeft in het noorden van Colombia. Spix' sjakohoen Penelope jacquacu is groter en leeft in het laagland. In Bolivia zijn het yungassjakohoen Penelope bridgesi en het roodmaskersjakohoen Penelope dabbenei groter, met donkere poten of een rood gezicht.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud, elfenbos en Polylepis-bos tot dicht bij de boomgrens, ook bosranden en struweel met bomen, ruwweg tussen 1500 en 3500 m, plaatselijk hoger. Leeft in paren of kleine groepen in de boomlagen en eet vruchten, bessen, bloemen en bladeren; komt soms op de grond. Het nest is een platform van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie Andesketens. In Ecuador op beide flanken van de Andes en in de hoger gelegen inter-Andesdalen. In Peru vooral op de oostflank over de hele lengte van het land, in het noorden ook op de westflank. In Bolivia in de Yungas en het hogere bergbos van La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend bij vruchtdragende bomen en struiken langs wegen door het hogere nevelwoud, bijvoorbeeld bij Yanacocha in Ecuador of langs de bovenste delen van de weg naar Manu in Peru.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en plaatselijk talrijk; gaat achteruit waar het hogere bergbos wordt gekapt en waar intensief wordt gejaagd.
Wetenschappelijke naam
Penelope montagnii | (Bonaparte, 1856)
Bonaparte beschreef de soort in 1856 als Ortalida montagnii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Penelope werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt uit de Griekse mythologie: Penelope was de dochter van de Spartaanse koning Ikarios en de vrouw van Odysseus. De soortnaam eert Jean Pierre François Camille Montagne (1784–1866), Franse chirurg en botanicus. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit El Piñón bij Fusagasugá, Cundinamarca, Colombia.