Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Ortons sjakohoen
Ortons sjakohoen | Penelope ortoni
Baudo Guan | Pava del Baudó | Jacu-do-baudó
Ortons sjakohoen is een vrij klein, donker en weinig getekend sjakohoen van het Chocó-regenwoud aan de Pacifische kant van Colombia en Ecuador. De Engelse naam verwijst naar de Serranía de Baudó in het westen van Colombia. Het is een van de minst bekende hoenderachtigen van het gidsgebied en wordt bedreigd door ontbossing en jacht.
Geluid
Weinig gedocumenteerd. Roept luide, toeterende en kakelende tonen zoals andere sjakohoenders, vooral in de vroege ochtend; in de schemering een ratelend vleugelgeluid tijdens baltsvluchten.
Opname: Patricio Mena Valenzuela — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
58–63 cm, slank, met een lange staart en rode poten. Het kleed is vrij egaal donker olijfbruin met een lichte groene glans, met hooguit enkele smalle, lichte zomen op de voorhals. Er is geen duidelijke kuif. De naakte huid rond het oog is blauwgrijs, de keellel klein en rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het kuifsjakohoen Penelope purpurascens is groter, met een korte kuif, duidelijk wit gezoomde borstveren en een grotere rode keellel; het overlapt in het laagland. De sikkelvleugelgoean Chamaepetes goudotii heeft een roodbruine buik, een blauw gezicht en geen keellel, en leeft hoger. De lelgoean Aburria aburri is groter en glanzend zwart, met een gele lel. Het andessjakohoen Penelope montagnii is grijs berijpt en leeft veel hoger.
Leefgebied
Vochtig en zeer nat laaglandbos en voetheuvelbos van de Chocó, vooral ongestoord bos met hoge bomen, meestal onder 1000 m en plaatselijk tot ongeveer 1800 m. Leeft alleen of in paren in de boomkruinen en eet vruchten en bladeren. Over de voortplanting is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia op de Pacifische helling en in het laagland van de Chocó, van Antioquia en Chocó zuidwaarts via Valle del Cauca en Cauca tot in Nariño. In Ecuador in het noordwesten, vooral in Esmeraldas en aangrenzende delen van Carchi, Imbabura en Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in grote, ongestoorde bosgebieden in het noordwesten van Ecuador, bijvoorbeeld in het reservaat Playa de Oro en het Cotacachi-Cayapas-gebied, of in de lager gelegen delen van Reserva Natural La Planada en het Río Ñambí-gebied in Nariño. Let in de vroege ochtend op vogels in vruchtdragende bomen.
Staat van instandhouding
Bedreigd. De stand is klein en gaat achteruit door het kappen van het Chocó-bos voor houtwinning, oliepalm en landbouw en door jacht; de soort verdwijnt vrijwel overal waar mensen zich vestigen.
Wetenschappelijke naam
Penelope ortoni | Salvin, 1874
Salvin beschreef de soort in 1874 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Penelope werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt uit de Griekse mythologie: Penelope was de dochter van de Spartaanse koning Ikarios en de vrouw van Odysseus. De soortnaam eert James Orton (1830–1877), Amerikaanse natuuronderzoeker die Ecuador en de Amazone bereisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mindo, Pichincha, Ecuador.