Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Baardsjakohoen
Baardsjakohoen | Penelope barbata
Bearded Guan | Pava barbuda | Jacu-barbudo
Het baardsjakohoen is een bruin, grijs berijpt sjakohoen met een klein verspreidingsgebied in de Andes van het zuiden van Ecuador en het noorden van Peru. Het werd vroeger tot het bandstaartsjakohoen gerekend en heeft eveneens een lichte eindband aan de staart. De naam verwijst naar de donker bevederde keel, waardoor de rode keellel klein blijft.
Geluid
Luide, toeterende en kakelende roepen, vooral in de vroege ochtend. In de schemering maakt hij tijdens baltsvluchten een ratelend vleugelgeluid.
Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
55–60 cm, met een lange staart en rode tot oranjerode poten. De bovendelen zijn olijfbruin. Kop en hals zijn grijs berijpt, met een lichte wenkbrauwstreep; de naakte huid rond het oog is blauwgrijs. De keel is grotendeels bevederd, zodat alleen een kleine rode keellel zichtbaar is. Voorhals en borst hebben witte veerzomen. De buik is roodbruin. De staart heeft een roodbruine eindband. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het andessjakohoen Penelope montagnii mist de roodbruine staartband en heeft een iets grotere keellel; het overlapt plaatselijk in het zuiden van Ecuador. Het witvleugelsjakohoen Penelope albipennis is groter, met witte handpennen, en leeft lager, in droogbos in het noordwesten van Peru. Het kuifsjakohoen Penelope purpurascens is groter, met een grote rode keellel, en leeft in het laagland. De sikkelvleugelgoean Chamaepetes goudotii heeft een blauw gezicht, geen keellel en een egaal roodbruine buik.
Leefgebied
Vochtig en halfvochtig bergbos, nevelwoud en hoger bos tot dicht bij de boomgrens, ook bosfragmenten en bosranden, ruwweg tussen 1200 en 3000 m. Leeft in paren of kleine groepen in de boomlagen en eet vruchten, bessen en bladeren. Het nest is een platform van takjes in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador in de Andes van het zuiden, in Azuay, El Oro, Loja en het westen van Zamora-Chinchipe. In Peru in het noordwesten, in Piura, Cajamarca en Lambayeque. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend in het bergbos van het zuiden van Ecuador, bijvoorbeeld in het Nationaal Park Podocarpus en het reservaat Tapichalaca, bij vruchtdragende bomen langs paden.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het kleine verspreidingsgebied is sterk versnipperd door ontbossing voor landbouw en veeteelt, en de soort wordt bejaagd.
Wetenschappelijke naam
Penelope barbata | Chapman, 1921
Chapman beschreef de soort in 1921 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Penelope werd in 1786 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt uit de Griekse mythologie: Penelope was de dochter van de Spartaanse koning Ikarios en de vrouw van Odysseus. De soortnaam komt van Latijn barbatus, 'gebaard', naar de baardachtige keelveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Taraguacocha, Cordillera de Chilla, El Oro, Ecuador.