Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Andeswinterkoning
Andeswinterkoning | Pheugopedius mystacalis
Whiskered Wren | Cucarachero bigotudo andino | Garrinchão-bigodudo
De andeswinterkoning is een grote winterkoning van bosranden en lianenkluwens in de noordelijke Andes. Hij heeft een duidelijke zwarte baardstreep langs de witte keel. Zijn luide, ritmische duetten van fluittonen klinken vaak uit dichte begroeiing, terwijl de vogels zelf meestal verborgen blijven.
Geluid
Luide, ritmische duetten van rijke, holle fluittonen, vaak in groepjes van drie of vier, zoals hoe-hoe-poe-hoe; daarnaast harde, ratelende roepen.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm, met een vrij lange, licht gebogen snavel. Kruin en nek zijn grijs- tot roodbruin, met een witte wenkbrauwstreep; de zijkop is zwart-wit gestreept, met een witte baardstreep en daaronder een zwarte keelstreep. Rug en vleugels zijn roodbruin, de staart grijsbruin met brede zwarte banden. De keel is wit, de borst grijzig tot lichtbruin, buik en flanken warm okerbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De knevelwinterkoning Pheugopedius genibarbis lijkt sterk, maar leeft in het Amazonelaagland van Peru en Bolivia, ver van deze soort. De wenkbrauwwinterkoning Pheugopedius euophrys leeft hoger in bamboe en heeft een vrijwel ongebandeerde staart. De roodborstwinterkoning Pheugopedius rutilus is kleiner, met een zwart-wit gespikkelde zijkop en keel en een roodbruine borst. De marañónwinterkoning Pheugopedius sclateri heeft een zwart-wit gevlekte borst.
Leefgebied
Dichte randbegroeiing, lianenkluwens en struweel aan de randen van vochtig bergbos en secundair bos, ook in schaduwkoffie en ruige tuinen; van de voetheuvels tot ongeveer 2400 m. Zoekt in paren insecten en spinnen in dichte begroeiing van de lagere en middelste lagen. Het nest is een bolvormig bouwsel met zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de drie Andesketens en de dalen daartussen. In Ecuador vooral op de westflank en in de lagere delen van de Andes. In Peru alleen in het uiterste noordwesten. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij bosranden en ruige erven in de koffiezone van de Colombiaanse Andes, bijvoorbeeld in Antioquia; de duetten zijn het hele jaar te horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en kleinschalig landbouwgebied met bosresten.
Wetenschappelijke naam
Pheugopedius mystacalis | (Sclater, 1860)
Sclater beschreef de soort in 1860 als Thryothorus mystacalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheugopedius werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pheugō, 'vluchten, mijden', en pedion, 'vlakte, open terrein', dus 'die open terrein mijdt'. De soortnaam komt van Grieks mustax, 'snor', naar de baardstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pallatanga, Chimborazo, Ecuador.