Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Incawinterkoning
Incawinterkoning | Pheugopedius eisenmanni
Inca Wren | Cucarachero inca | Garrinchão-inca
De incawinterkoning is een winterkoning van het bamboe in de bergbossen rond het dal van de Urubamba in Cusco, en komt nergens anders ter wereld voor. Hij werd pas in 1985 beschreven, hoewel hij in het bamboe rond Machu Picchu algemeen is. Paren en familiegroepen zingen luide duetten vanuit dicht bamboe.
Geluid
Luide, snelle duetten van heldere, rollende fluittonen, in strak tempo tussen de partners afgewisseld; daarnaast raspende en ratelende roepen.
Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15 cm. Kruin en nek zijn donker roodbruin, met een witte wenkbrauwstreep; de zijkop is zwart-wit gestreept. Rug en vleugels zijn roodbruin, de staart roodbruin met zwarte banden. Keel en borst zijn wit met zware zwarte vlekken, die op de borst kunnen samenvloeien; buik en flanken zijn roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn minder zwaar gevlekt.
Verwarringssoorten
De wenkbrauwwinterkoning Pheugopedius euophrys heeft een vrijwel ongebandeerde staart en minder of geen vlekken op de borst, en leeft verder naar het noorden. De knevelwinterkoning Pheugopedius genibarbis heeft een ongevlekte, witte en okerkleurige borst en leeft in het laagland en de voetheuvels.
Leefgebied
Bamboe (Chusquea) en dichte ondergroei in vochtig bergbos en aan bosranden, ook in bamboerijk struikgewas langs rivieren en op deels gekapte hellingen; ongeveer tussen 1800 en 3300 m. Zoekt in paren of familiegroepen insecten en spinnen tussen bamboe en lianen. Het nest is een bolvormig bouwsel met zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru alleen in het departement Cusco, vooral in het dal van de Urubamba en aangrenzende dalen en het Vilcabambagebergte. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de paden in en rond Machu Picchu en langs de weg over de Abra Málaga zijn de duetten in bamboe regelmatig te horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar de soort is er vrij algemeen en houdt stand op bamboerijke, deels gekapte hellingen.
Wetenschappelijke naam
Pheugopedius eisenmanni | (Parker & O'Neill, 1985)
Parker & O'Neill beschreef de soort in 1985 als Thryothorus eisenmanni; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheugopedius werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pheugō, 'vluchten, mijden', en pedion, 'vlakte, open terrein', dus 'die open terrein mijdt'. De soortnaam eert Eugene Eisenmann (1906–1981), Panamees-Amerikaanse ornitholoog aan het American Museum of Natural History. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.