Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Antioquiastruikgors

Antioquiastruikgors | Atlapetes blancae

Antioquia Brushfinch | Atlapetes antioqueño | Tico-tico-de-antioquia

De antioquiastruikgors is een grijze struikgors met een roodbruine kruin die alleen op een hoogvlakte in Antioquia in Colombia voorkomt. De soort werd in 2007 beschreven op basis van drie oude museumbalgen die als grijsborststruikgors waren gelabeld, en werd pas in 2018 levend teruggevonden, bij San Pedro de los Milagros, niet ver van Medellín. Hij leeft in struikgewas in een sterk door landbouw en veeteelt veranderd landschap.

Antioquiastruikgors (Atlapetes blancae)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang bestaat uit korte reeksen hoge, gefloten tonen; paren laten ook een duet horen. De roepjes zijn hoge, dunne tonen, zoals bij andere struikgorzen. Het repertoire is nog maar weinig beschreven.

Luister: ZangXC1067523

Opname: Diego Calderon-F. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. De kruin is roodbruin, het gezicht heeft een zwart masker met een smalle lichte lijn langs de zijkant. Rug en staart zijn donkergrijs; keel, borst en buik zijn witachtig grijs. Sommige vogels hebben een kleine witte vlek op de vleugel. Mannetjes hebben een wittere keel en borst en een rodere kruin dan vrouwtjes en zijn iets groter. Jongen zijn bruiner, met een geelachtige ondersnavel en een grijzer masker.

Verwarrings­soorten

De grijsborststruikgors Atlapetes schistaceus leeft in vochtiger bos in de omgeving en is donkerder grijs, met een duidelijke witte baardstreep, een smalle zwarte streep daaronder en een grijze borst. De geelborststruikgors Atlapetes latinuchus heeft een roodbruine kruin, maar gele onderdelen. De roodkraaggors Zonotrichia capensis is kleiner, met een gestreepte rug, een roodbruine halsband en grijze kopstrepen.

Leefgebied

Verstoorde en zich herstellende vegetatie met lage bomen, inheemse struiken, ruigtekruiden en verwilderd weiland, vaak op zure, rotsige grond en bij kleine moerasjes, ruwweg tussen 2400 en 2900 m. Zoekt laag in het struikgewas en op de grond naar insecten, zaden en bessen. Over het nest is weinig gepubliceerd; de glanskoevogel Molothrus bonariensis parasiteert op struikgorzen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, op de hoogvlakte van Santa Rosa de Osos in het noorden van de Centrale Andes in Antioquia, in twee gescheiden deelgebieden: een noordelijk rond Angostura, Santa Rosa de Osos, Belmira en Yarumal en een kleiner zuidelijk rond San Pedro de los Milagros. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struikgewas, ruige weilanden en bosjes op de hoogvlakte rond San Pedro de los Milagros en Santa Rosa de Osos, bij voorkeur samen met plaatselijke gidsen die de territoria kennen. Vogels zingen vooral in de vroege ochtend vanaf een struik.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De stand is zeer klein en wordt geschat op ongeveer 400 vogels in een sterk versnipperd leefgebied. De belangrijkste bedreiging is het verdwijnen van struikgewas door uitbreiding van landbouw en weiland; ook broedparasitisme door de glanskoevogel en de isolatie van de twee deelgebieden vormen een risico. Beschermde gebieden overlappen nauwelijks met het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes blancae | Donegan, 2007

Donegan beschreef de soort in 2007 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam eert de Colombiaanse vlinderkundige Blanca Huertas, de vrouw van beschrijver Thomas M. Donegan; tegelijk verwijst Spaans blanca, 'wit', naar de witachtige onderzijde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Antioquia, Colombia.