Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Geelborststruikgors

Geelborststruikgors | Atlapetes latinuchus

Yellow-breasted Brushfinch | Atlapetes pechiamarillo | Tico-tico-de-peito-amarelo

De geelborststruikgors is een van de meest verbreide struikgorzen van de noordelijke Andes, met een roodbruine kruin, een zwart gezicht, leigrijze bovendelen en gele onderdelen. Hij werd vroeger samen met de Boliviaanse roodnekstruikgors als één soort beschouwd. Hij leeft in paren in struikgewas aan bosranden en verdraagt verstoord terrein beter dan de meeste verwanten.

Geelborststruikgors (Atlapetes latinuchus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De ochtendzang is een korte, eenvoudige gefloten frase, met variaties om de paar seconden herhaald. Roepjes zijn een zeer hoog, kort tink of tsik en een zoemend tswiet.

Luister: ZangXC803226

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een stevige, zwarte snavel. Een roodbruine tot oranjeroodbruine streep loopt van het voorhoofd tot in de nek. Het gezicht is zwart, met bij veel vogels een brede gele vlek op de onderwang. De bovendelen zijn donker leigrijs; keel, borst en buik zijn helder geel. Sommige ondersoorten hebben een kleine witte vleugelvlek; kruinkleur, wangstreep en tint van de bovendelen verschillen per ondersoort. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner.

Verwarrings­soorten

De bleeknekstruikgors Atlapetes pallidinucha heeft een kaneelkleurige voorkruin en een witachtige nek en leeft hoger, bij de boomgrens. De donkere struikgors Atlapetes crassus heeft een goudbruine kruin en olijfgroene bovendelen en leeft lager op de Pacifische flank. De grijsborststruikgors Atlapetes schistaceus heeft eveneens een roestbruine kruin, maar grijze onderdelen en een witte baardstreep.

Leefgebied

Halfopen, struikrijk terrein: bosranden, secundair bos, struweel langs wegen en verwilderde weilanden, ruwweg tussen 1500 en 3600 m. Zoekt laag in de vegetatie en op de grond naar insecten, andere ongewervelden, zaden en kleine vruchten. Het nest is een kom in een struik of in dicht struikgewas.

Verspreiding en trek

In Colombia in de West- en Centrale Andes, in de Serranía de los Yariguíes in Santander en in Nariño. In Ecuador op beide flanken van de Andes, op de oostflank tot Chimborazo en in Azuay en Loja, op de westflank vanaf Cañar zuidwaarts. In Peru in het noorden, in Piura, Cajamarca, Amazonas en La Libertad. Ontbreekt in Bolivia, waar de verwante roodnekstruikgors Atlapetes rufinucha leeft, en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden en struikrijke bermen van bergwegen; de soort komt ook voor in tuinen en ruige weilanden bij het bos. Paren zingen bij zonsopgang vanaf een open zitplaats en zijn daarna vaak in gemengde groepen aan de bosrand te vinden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt verstoord en secundair terrein.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes latinuchus | (Du Bus de Gisignies, B-AL, 1855)

Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1855 als Buarremon latinuchus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn latus, 'breed', en middeleeuws Latijn nucha, 'nek', naar de brede roodbruine kruin en nek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia en Peru (volgens de beschrijving).