Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Apurímacstekelstaart

Apurímacstekelstaart | Synallaxis courseni

Apurimac Spinetail | Pijuí de Apurímac | João-de-apurímac

De apurímacstekelstaart is een endemische soort van Peru, met een zeer klein verspreidingsgebied in de bergen van Apurímac. Hij lijkt op een grote, donkere azara's stekelstaart met een lange staart. Een groot deel van zijn leefgebied ligt in het nationale heiligdom Ampay.

Apurímacstekelstaart (Synallaxis courseni)
Foto: Jon Irvine — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang lijkt op die van azara's stekelstaart: een scherpe, nasale roep die minutenlang wordt herhaald. Daarnaast een laag gesnater als contactroep en een lage, keelachtige, ratelende triller.

Luister: ZangXC711167

Opname: Jaime J. Valenzuela Trujillo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–19 cm, met een lange, getrapte, donker roetbruine staart. Hij heeft een lichtgrijze wenkbrauwstreep, een donkergrijs gezicht, een roetzwarte keel en donkergrijze onderdelen. Achterkruin en nek zijn donker roodbruin, de vleugels roodbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Azara's stekelstaart Synallaxis azarae is kleiner, met een kortere, kastanjebruine staart, een olijfbruine rug en lichtere onderdelen; hij leeft elders in de Andes van Zuid-Peru. Distelstaarten en canastero's (Asthenes) hebben een rafelige of gestreepte staart, een lichte keel en missen het roodbruin op kruin en vleugels.

Leefgebied

Nevelwoud en vochtig bos met Podocarpus, en jonge begroeiing op open plekken en aardverschuivingen, tussen 2450 en 3500 m. Houdt van dichte ondergroei en Chusquea-bamboe. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Peru: vooral bekend van de hellingen van de Ampay ten zuidwesten van de Apurímac, in het departement Apurímac, met enkele vindplaatsen in de omgeving. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek het nationale heiligdom Ampay boven Abancay en zoek in bamboe en dichte ondergroei langs de paden in het Podocarpus-bos; de lange reeks nasale roepen verraadt de vogel.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is zeer klein; de stand wordt geschat op enkele honderden tot ruim duizend volwassen vogels en lijkt stabiel. Kap van Podocarpus, beweiding en verstoring door bezoekers, ook binnen het beschermde gebied, vormen bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis courseni | Blake, 1971

Blake beschreef de soort in 1971 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam eert C. Blair Coursen, Amerikaans begunstiger wiens steun het veldwerk in Peru mogelijk maakte waaruit het type afkomstig is. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Abancay, Apurímac, Peru.