Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Azara's stekelstaart
Azara's stekelstaart | Synallaxis azarae
Azara's Spinetail | Pijuí de Azara | João-de-azara
Azara's stekelstaart is de stekelstaart van bosranden en struikgewas op de middelste hellingen van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Zijn scherpe, tweedelige roep klinkt soms minutenlang achter elkaar en is in dit landschap een van de vaakst gehoorde vogelgeluiden. Hij is meer te horen dan te zien.
Geluid
Een scherpe, nasale, tweedelige roep, ket-kwieek, vaak minutenlang herhaald. Daarnaast krassende, nasale prrt-tonen, kwiek-kwiek en een laag, kort tsjur.
Opname: Alain Verneau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een lange, getrapte staart met spitse veren. Kruin en vleugels zijn roodbruin, de rug is olijfbruin en het gezicht grijs. De keel heeft een donkere vlek met witte vlekjes, de onderdelen zijn grijs, op de buik lichter. Kleur van de staart en tekening van kop en onderdelen verschillen tussen de vele ondersoorten: in het zuiden is de staart dof kastanjebruin, in Cusco donkerder en olijfgrijs getint. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De apurímacstekelstaart Synallaxis courseni, alleen in Apurímac in Peru, is groter en donkerder grijs, met een langere, roetbruine staart. De roeststekelstaart Synallaxis unirufa is egaal roodbruin met zwarte teugels en leeft in nevelwoud. De zilverkeelstekelstaart Synallaxis subpudica in de Oostelijke Cordillera van Colombia heeft een zilvergrijze keel en een langere staart. De cayennestekelstaart Synallaxis gujanensis en temmincks stekelstaart Synallaxis albescens leven in het laagland en hebben een bruine kruin of een lichtere borst.
Leefgebied
Halfopen landschap in vochtige en drogere berggebieden: bosranden, secundair bos, randen van nevelwoud en elfenbos, struikrijke weiden, wegbermen en struikgewas langs beken; meestal tussen 1500 en 3500 m, in Ecuador plaatselijk tot 900 m en in het zuiden van Bolivia vooral lager. Blijft laag in dichte begroeiing en zoekt daar naar insecten. Het nest is een grote bol van takjes met een ingangsbuis.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de cordilleras. In Ecuador op beide flanken en in de dalen van de Andes, ook in het zuidwesten. In Peru langs de Andes over vrijwel de hele lengte, ook in de Marañón-vallei. In Bolivia langs de Andes zuidwaarts tot Tarija. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in West-Venezuela en Noordwest-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs wegen en paden met struikrijke bosranden op middelhoogte in de Andes; de minutenlang herhaalde roep is vaak het eerste teken. Wacht stil bij de begroeiing; de vogel komt soms kort naar de rand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van bosranden en secundaire begroeiing.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis azarae | d'Orbigny, ACVMD, 1838
D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1838 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam eert Félix de Azara (1742–1821), Spaans militair ingenieur en natuuronderzoeker die de vogels van Paraguay en het Río de la Plata-gebied beschreef. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carcuata, Yungas, Bolivia.