Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roetkruinstekelstaart
Roetkruinstekelstaart | Synallaxis frontalis
Sooty-fronted Spinetail | Pijuí frentigrís | Petrim
De roetkruinstekelstaart is een stekelstaart van droog bos, doornstruweel en bosranden in het laagland van Oost-Bolivia. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor; verder leeft hij in Brazilië, Paraguay en Argentinië. Hij blijft laag in dichte begroeiing en wordt vooral aan zijn zang opgemerkt.
Geluid
De zang wordt verschillend beschreven: een langzaam, afgemeten tie-oe-poe-ie of een zeer hoog, tweetonig doe-twie. Daarnaast scherpere roepen als sjoe-kli of tsji-kli.
Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–16 cm, met een lange, getrapte staart. Het voorhoofd is donker grijsbruin, achterkruin en nek zijn donker roodbruin, met een dunne bruine oogstreep. De bovendelen zijn bruin met een roodbruine zweem; vleugels en staart zijn roodbruin. Keel en borst zijn grijs, de buik is lichter. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een bruingrijze kruin en een okerkleurige waas op de onderdelen.
Verwarringssoorten
Azara's stekelstaart Synallaxis azarae lijkt sterk, maar leeft in de bergen, heeft geen grijs voorhoofd en een olijfbruine rug. Temmincks stekelstaart Synallaxis albescens heeft een bruine, niet roodbruine staart en een lichtere borst, en leeft in open grasland. De grijsborststekelstaart Synallaxis hypospodia heeft een geheel kastanjeroodbruine kruin en een bruine staart, en leeft in natte savanne.
Leefgebied
Galerijbos, randen van struikrijk en loofverliezend bos, doornstruweel, open bos en savanne met struiken, in het laagland en op de lagere hellingen. Zoekt meestal minder dan 2 m boven de grond naar insecten. Het nest is een bol van takjes, meestal tot 2,5 m hoog en soms tot 4 m.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. In Bolivia in het oosten en zuiden: Santa Cruz, de Chaco en de droge dalen aan de oostvoet van de Andes zuidwaarts tot Tarija. Buiten het gidsgebied in Oost-Brazilië, Paraguay en Noord-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Chiquitano-droogbos en struweel rond Santa Cruz de la Sierra; luister naar de tweetonige zang uit dichte ondergroei langs bosranden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft ook in secundaire begroeiing en verdraagt een zekere mate van verstoring.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis frontalis | Pelzeln, 1859
Pelzeln beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam komt van Latijn frons, 'voorhoofd', naar het donkere voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio São Francisco, Bahia, Brazilië.