Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Temmincks stekelstaart

Temmincks stekelstaart | Synallaxis albescens

Pale-breasted Spinetail | Pijuí pechiblanco | Uí-pi

Temmincks stekelstaart is een kleine, lichte stekelstaart van open grasland, savanne en weiden, met een zeer groot verspreidingsgebied van Costa Rica tot Argentinië. Hij leeft verborgen in hoog gras en struikgewas en herhaalt zijn tweedelige zang eindeloos. In het gidsgebied komt hij vooral in Colombia en in het laagland van Bolivia voor.

Temmincks stekelstaart (Synallaxis albescens)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide, krassende, tweedelige frase, vaak weergegeven als wie-bit, eindeloos herhaald vanaf een lage zitplaats. De roep is een scherp bip, vaak gevolgd door een ratelend tsjurrr.

Luister: ZangXC1094258

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een lange, getrapte staart. Het gezicht is lichtbruingrijs met een lichtere oogstreep, de kruin roodbruin, de rug olijfbruin en de vleugeldekveren roodbruin. De keel is witachtig met zwarte vlekjes, de borst licht beigegrijs en de buik witachtig. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn lichter en roodbruiner, met een bijna witte keel.

Verwarrings­soorten

De grijsborststekelstaart Synallaxis hypospodia (Bolivia, Zuidoost-Peru) heeft een donkerbruine rug en een grijsbruine borst. De witkeelstekelstaart Synallaxis albigularis heeft een donkerdere, bruingrijze borst en een andere zang, en leeft in het Amazonebekken. De roetkruinstekelstaart Synallaxis frontalis (Bolivia) heeft een roodbruine staart en een donker voorhoofd. Azara's stekelstaart Synallaxis azarae leeft hoger in de bergen en heeft een donkerdere borst en een kastanjebruine staart.

Leefgebied

Open grasland, savanne, weiden met struiken, ruige wegbermen, moerasranden en struikrijke bosranden, meestal onder 1500 m, in Colombia tot 1800 m. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten. Het nest is een bol van gras en doornige takjes met een horizontale ingangsbuis, meestal minder dan 2 m boven de grond in een graspol of struik; beide ouders broeden en voeren de jongen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverbreid in het noorden en midden: het Caribisch laagland, La Guajira, de Sierra Nevada de Santa Marta, de dalen van de Magdalena en de Cauca, het Pacifische noordwesten en de llanos. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. In Peru alleen in Madre de Dios in het zuidoosten. In Bolivia in het midden en oosten. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langs weiden en ruige bermen in het laagland van Noord-Colombia of in de savannen van Beni en luister naar de tweedelige zang; de vogel zingt vaak vanaf een graspol of lage struik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van ontbossing en het ontstaan van weiden.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis albescens | Temminck, 1823

Temminck beschreef de soort in 1823 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam komt van Latijn albescens, 'witachtig wordend', naar de bleke onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sorocaba, São Paulo, Brazilië.