Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Asgrauwe koekoek

Asgrauwe koekoek | Coccycua cinerea

Ash-colored Cuckoo | Cuclillo ceniciento | Papa-lagarta-cinzento

De asgrauwe koekoek is een kleine, grijze koekoek die broedt in het zuiden van Zuid-Amerika en in de zuidelijke winter noordwaarts trekt. In het gidsgebied is hij vooral een wintergast en doortrekker in het laagland van Bolivia en Peru. Hij leeft onopvallend in het bladerdak van bosranden en struikgewas.

Asgrauwe koekoek (Coccycua cinerea)
Foto: Gmmv1980 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het overwinteringsgebied meestal stil. Op de broedplaatsen een reeks heldere, klagende fluittonen, fieuw fieuw fieuw, en een zacht tsjuk.

Luister: ZangXC50825

Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, slank, met een lange, getrapte staart. De bovendelen zijn grijs, de vleugels iets bruiner grijs. Keel en borst zijn lichtgrijs en gaan over in een witte buik en onderstaartstreek. De staart is donkergrijs met smalle witte toppen. De snavel is zwart; de iris en de oogring zijn rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner, met een bruinachtige iris.

Verwarrings­soorten

De witbuikkoekoek Coccyzus euleri is groter, bruiner van boven, met een gele ondersnavel en grote witte staartvlekken. De kleine mangrovekoekoek Coccyzus melacoryphus heeft een zwart masker en okergele onderdelen. De dwergkoekoek Coccycua pumila van het noorden van Colombia heeft een roodbruine keel en borst.

Leefgebied

Bosranden, struikgewas, galerijbos, jonge begroeiing op riviereilanden en in várzea, savanne met boomgroepen en droogbos, vooral in het laagland onder 1000 m. Zoekt in het bladerdak naar rupsen en andere insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia als wintergast en doortrekker in het laagland, vooral in Beni en Santa Cruz; in het zuidoosten broedt hij mogelijk plaatselijk. In Peru als wintergast in het zuidoostelijke laagland, schaarser naar het noorden. In Colombia alleen een zeldzame wintergast in het uiterste zuidoosten. Niet bekend uit Ecuador en van de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in Argentinië, Uruguay, Paraguay en het zuiden van Brazilië; overwintert ook in het Amazonegebied van Brazilië.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de zuidelijke winter (juni tot september) langs bosranden en rivieren in het laagland van Bolivia en zuidoost-Peru. Hij zit vaak lang stil in het bladerdak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het broed- en overwinteringsgebied zijn groot; over trends is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Coccycua cinerea | (Vieillot, 1817) (GBIF: Coccyzus cinereus)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Coccyzus cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Coccycua werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachtsnamen Coccyzus (koekoek) en Coua (coua). De soortnaam cinerea komt van Latijn cinereus, 'asgrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.