Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Atlantische effen xenops
Atlantische effen xenops | Xenops minutus
Atlantic Plain Xenops | Picolezna liso atlántico | Bico-virado-miúdo
De atlantische effen xenops is de effen xenops van het Atlantisch Woud in het oosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië. In het gidsgebied komt hij niet voor. Tot de recente splitsing omvatte de naam Xenops minutus alle effen xenopsen van Mexico tot Argentinië, zodat oudere literatuur en meldingen uit het gidsgebied onder deze naam vallen; die horen bij de amazonische effen xenops of bij de effen xenopsen ten westen van de Andes.
Geluid
De zang is een snelle reeks hoge, scherpe tonen, vaak iets versnellend. De roep is een korte, hoge toon.
Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, klein, met een korte, wigvormige, opgewipte snavel. De bovendelen zijn effen olijfbruin, stuit en staart roodbruin met zwart in de staart. Een geelbruine wenkbrauwstreep en een zilverwitte streep onder het oog over de wang. De onderdelen zijn olijfbruin, op de borst met vage lichte streepjes. In vlucht een kaneelkleurige band over de vleugel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied gaat het bij een effen xenops om de amazonische effen xenops Xenops genibarbis, die sterk lijkt en vooral naar herkomst en zang wordt gescheiden. De gestreepte xenops Xenops rutilans, die ook in het Atlantisch Woud leeft, is duidelijk gestreept.
Leefgebied
Vochtig laagland- en heuvelbos, bosranden en oud secundair bos in het Atlantisch Woud. Zoekt in de onder- en middenetage langs dunne takken en lianen naar insecten, vaak in gemengde groepen. Het nest ligt in een holte in dood hout.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Komt in het gidsgebied niet voor: ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Het verspreidingsgebied ligt in het oosten van Brazilië, van Bahia zuidwaarts tot Santa Catarina, in het oosten van Paraguay en in Misiones in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied niet te zien. Wie de soort wil zien, zoekt in het Atlantisch Woud naar gemengde groepen in de middenetage.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het Atlantisch Woud is sterk versnipperd, maar de soort verdraagt secundair bos en bosranden.
Wetenschappelijke naam
Xenops minutus | (Sparrman, 1788)
Sparrman beschreef de soort in 1788 als Turdus minutus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xenops werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks xenos, 'vreemd, ongewoon', en ōps, 'gezicht'. De oorspronkelijke beschrijving legt de nadruk op de snavel, met een rechte bovenrand en een opgewipte onderrand. De soortnaam komt van Latijn minutus, 'klein'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië (aangenomen).