Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Baardtiran
Baardtiran | Polystictus pectoralis
Bearded Tachuri | Tachurí barbado | Papa-moscas-canela
De baardtiran is een zeer kleine tiran van open graslanden en savannen. Het mannetje heeft een zwartachtige, borstelige kuif en een gestreepte 'baard' op de kin. De soort is over een groot deel van Zuid-Amerika verspreid, maar komt overal lokaal voor, omdat hij gebonden is aan natuurlijk grasland.
Geluid
Het mannetje zingt vanaf een stengel en in een baltsvlucht een hoge, dunne reeks korte tonen, afgesloten met een korte, lage, toonloze noot. De contactroep is een zwak, stijgend fluitje.
Opname: Jeremy Minns — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een korte, zwarte snavel en een vrij korte staart. Het mannetje heeft een donkergrijze tot zwartachtige kruin met een borstelige, meestal platliggende kuif, een korte witte wenkbrauwstreep, een dunne zwarte oogstreep en een zwart-wit gestreepte kin. De bovendelen zijn okerbruin, met een roodbruine stuit; de vleugels zijn donker, met kaneelkleurige randen en twee vleugelstrepen. De onderdelen zijn bleek geelachtig wit, met een kaneelkleurige waas op borst en flanken. Het vrouwtje is doffer, zonder baard, met een bruine kruin en een witachtige keel.
Verwarringssoorten
De puntstaarttiran Culicivora caudacuta heeft een lange, spitse staart en een gestreepte kop. De witbuikdwergtiran Euscarthmus meloryphus heeft een oranjebruine kruinvlek, geen baard en leeft in struweel. De geelbuikdwergtiran Euscarthmus rufomarginatus heeft gelere onderdelen en roodbruine flanken.
Leefgebied
Natuurlijk grasland, savanne met verspreide struiken en hoog gras in open cerrado, vaak bij natte plekken, meestal onder 1300 m. Zoekt insecten laag in het gras en in struikjes. Het nest is een kommetje laag in een struik of tussen grassen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia zeer lokaal in de savannen van de llanos in het oosten. De vorm bogotensis van de Andes van Cundinamarca en de Cauca-vallei is waarschijnlijk uitgestorven. In Bolivia in de savannen van het oosten, vooral in de zuidelijke winter. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de llanos van Colombia en de savannen van Beni en Santa Cruz in Bolivia naar kleine vogels in hoog gras; zingende mannetjes zitten bovenop een grashalm of maken een korte zangvlucht.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand neemt af door omzetting van natuurlijk grasland in akkers, weiland en plantages, door overbegrazing en door branden.
Wetenschappelijke naam
Polystictus pectoralis | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sylvia pectoralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Polystictus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks polustiktos, 'veelgevlekt', van polus, 'veel', en stiktos, 'gevlekt'. De soortnaam komt van Latijn pectoralis, 'van de borst', naar de borsttekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.