Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Bandrugmiervogel

Bandrugmiervogel | Dichrozona cincta

Banded Antbird | Hormiguero bandeado | Tovaquinha

De bandrugmiervogel is een kleine, kortstaartige miervogel die over de bosbodem loopt in plaats van te hippen. Hij is de enige soort van het geslacht Dichrozona. De combinatie van een lichte band over de stuit, twee brede vleugelstrepen en een band van zwarte stippels op de borst onderscheidt hem van andere kleine miervogels.

Bandrugmiervogel (Dichrozona cincta)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een vrij lange reeks hoge, dunne, opwaarts glijdende fluittonen, die geleidelijk iets luider worden.

Luister: ZangXC812647

Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een lange, dunne snavel, een zeer korte staart en lange, lichte poten. Kruin en rug zijn roodbruin; de vleugels zijn zwartachtig met twee brede lichte vleugelstrepen, en over de stuit loopt een lichte band, wit bij het mannetje en okerkleurig bij het vrouwtje. De onderzijde is wit, met een band van zwarte stippels over de borst. Bij het vrouwtje zijn de vleugelstrepen okerkleurig.

Verwarrings­soorten

De vlekrugmiervogel Hylophylax naevius en de zilvervlekmiervogel Hylophylax punctulatus zitten op lage takjes, hebben een langere staart en lichte vlekken op de rug en missen de stuitband. De schubrugmiervogel Willisornis poecilinotus heeft een geschubde rug en een langere staart. De bonte mierlijster Myrmornis torquata loopt ook over de grond, maar is veel groter, met een geschubde keel en kaneelkleurige vleugelstrepen.

Leefgebied

Bladstrooisel en open onderlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, vaak op zandige grond, meestal onder 500 m. Loopt over de bosbodem en beweegt daarbij het achterlijf heen en weer; pikt insecten en spinnen tussen het strooisel en van lage bladeren. Meestal alleen of in paren, soms aan de rand van gemengde groepen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in het Amazonelaagland. Ecuador: in het oostelijk laagland. Peru: in het Amazonelaagland, van Loreto tot Madre de Dios. Bolivia: in het noorden (Pando en La Paz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in terra-firmebos naar de hoge, stijgende fluittonen en zoek dan laag tussen het strooisel naar een kleine vogel die over de grond loopt, bijvoorbeeld in Tambopata of rond Iquitos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij schaars en afhankelijk van ongestoord terra-firmebos; ontbossing is de voornaamste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Dichrozona cincta | (Pelzeln, 1868)

Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Cyphorhinus (Microcerculus) cinctus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dichrozona werd in 1888 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Grieks dikhroos, 'tweekleurig', en zōnē, 'band, gordel'. De soortnaam cincta is Latijn voor 'omgord, met een band'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Joaquim, Rio Negro, Brazilië.