Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Spikkelvleugelmiersluiper

Spikkelvleugelmiersluiper | Microrhopias quixensis

Dot-winged Antwren | Hormiguerito alipunteado | Papa-formiga-de-bando

De spikkelvleugelmiersluiper is een kleine, langstaartige miersluiper die in paren of familiegroepen door de ranken en het gebladerte van het laaglandbos trekt, vaak met gemengde groepen. Hij beweegt voortdurend zijn lange staart met witte toppen. In het gidsgebied leeft hij zowel ten westen als ten oosten van de Andes, met verschillen in het kleed van de vrouwtjes tussen de regio's.

Spikkelvleugelmiersluiper (Microrhopias quixensis)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks stijgende, ijle fluittonen die sneller op elkaar volgen. De roep is een scherp tsjiep en een dalend tsieuw; groepen houden met korte roepjes contact.

Luister: ZangXC1178462

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, slank, met een lange, getrapte staart met brede witte toppen. Het mannetje is zwart, met een meestal verborgen witte vlek tussen de schouders, witte stippen op de vleugeldekveren en een witte vleugelstreep. Het vrouwtje heeft dezelfde zwarte, wit gestippelde vleugels en dezelfde staart, maar is van boven leigrijs tot zwartachtig en van onder warm kastanjebruin; bij sommige ondersoorten in het Amazonegebied is haar keel zwart. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De witflankmiersluiper Myrmotherula axillaris heeft een korte staart en witte flankpluimen; het vrouwtje is bruin en bruingeel, zonder kastanjebruine buik. De langvleugelmiersluiper Myrmotherula longipennis is grijs, met een kortere staart zonder brede witte toppen. Het vrouwtje is van andere roodbruine miervogels te onderscheiden door de combinatie van zwarte, wit gestippelde vleugels en de lange, wit getopte staart.

Leefgebied

Het onderste en middelste deel van vochtig laaglandbos en ouder secundair bos, vooral in dichte ranken en lianen langs bosranden en open plekken, tot ongeveer 1000 m; ten oosten van de Andes ook in rivierbos. Zoekt insecten en spinnen in het gebladerte en aan de onderkant van bladeren, in paren of familiegroepen die zich bij gemengde groepen aansluiten. Het nest is een diepe kom laag in de begroeiing.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland van de Pacifische kust, in het noorden en in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador in het westelijke laagland en in het Amazonelaagland in het oosten. In Peru in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico tot Panama en in Amazonisch Brazilië en de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let op een groepje kleine zwarte vogels met bewegende, wit getopte staarten in ranken langs een bosrand of bospad. Ze trekken vaak mee met gemengde groepen van tangares en miersluipers.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en komt ook in secundair bos voor, maar verdwijnt waar het bos volledig wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Microrhopias quixensis | (Cornalia, 1849)

Cornalia beschreef de soort in 1849 als Thamnophilus quixensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Microrhopias werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en de geslachtsnaam Rhopias (Cabanis, 1859), een geslacht van mierkruipers. De soortnaam verwijst naar de typelocatie aan de Río Quijos (vroeger 'Quixos'), in Napo-Pastaza in Oost-Ecuador. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oost-Ecuador.