Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Oevermierkruiper

Oevermierkruiper | Hypocnemoides maculicauda

Band-tailed Antbird | Hormiguero colibandeado | Solta-asa

De oevermierkruiper is een kleine, grijze miervogel van overstroomd bos langs beken, kreken en meren in het zuiden van Amazonië. Hij leeft in paren vlak boven het water en zingt vaak vanaf takken die over het water hangen. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de zwartkinmierkruiper.

Oevermierkruiper (Hypocnemoides maculicauda)
Foto: Márcio Alves Cardoso — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang is een versnellende reeks nasale tonen die eerst stijgt en dan overgaat in een dalende ratel. Roepen zijn een kort, nasaal tsjup en een droge ratel.

Luister: ZangXC1162215

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm, met een dunne snavel en een korte staart. Het mannetje is grijs, met een zwarte keel, zwarte vleugeldekveren met witte toppen en een zwartachtige staart met een brede witte eindband. Het vrouwtje is lichter grijs, met een witachtige, grijs gevlekte keel en borst en dezelfde witte vleugel- en staarttekening. Jonge vogels zijn bruiner.

Verwarrings­soorten

De zwartkinmierkruiper Hypocnemoides melanopogon leeft ten noorden van de Amazone en de Marañón en heeft alleen smalle witte staarttoppen in plaats van een brede band. De mangrovemiervogel Sclateria naevia heeft een langere snavel, roze poten en wittere onderdelen. De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus is groter en donkerder, met een kale, blauwe huid rond het oog. De zwart-witte mierkruiper Myrmochanes hemileucus is van onderen helder wit en leeft op riviereilanden.

Leefgebied

Onderlaag en struiklaag van várzea, igapó en moerasbos, vooral langs bosbeken, kreken en de oevers van cochas, meestal binnen enkele meters van het water, tot ongeveer 500 m. Zoekt in paren insecten op takken, bladeren en wortels boven het water. Het nest is een open kommetje, laag boven of vlak bij het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: ontbreekt. Ecuador: ontbreekt. Peru: ten zuiden van de Amazone en de Marañón, in Loreto, Ucayali, Madre de Dios en aangrenzend Cusco en Puno. Bolivia: in het noorden en midden van het laagland (Pando, Beni, La Paz, Cochabamba en Santa Cruz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Amazonisch Brazilië ten zuiden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaar of loop langs bosbeken en de randen van cochas in het zuidoosten van Peru, bijvoorbeeld in Tambopata en Manu, en luister naar de versnellende, nasale zang laag boven het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in geschikt leefgebied algemeen.

Wetenschappelijke naam

Hypocnemoides maculicauda | (Pelzeln, 1868)

Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Hypocnemis maculicauda; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hypocnemoides werd in 1918 ingevoerd door Bangs & Penard. De geslachtsnaam combineert de geslachtsnaam Hypocnemis met Grieks -oidēs, 'lijkend op'. De soortnaam komt van Latijn macula, 'vlek', en cauda, 'staart', naar de staart met lichte vlekken aan de top. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mato Grosso, Brazilië.