Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Beekstekelstaart
Beekstekelstaart | Lochmias nematura
Sharp-tailed Streamcreeper | Riachuelero | João-porca
De beekstekelstaart is een donkere, wit gedruppelde ovenvogel van bosbeken in de Andes. Hij loopt over natte stenen, oevers en wortels langs het water en keert met de snavel bladeren om. De korte staart eindigt in stijve, stekelige punten.
Geluid
De zang is een lange, droge triller van snel herhaalde tonen, die eerst versnelt en dan wegzakt. Roept ook een scherpe tsjip.
Opname: Christiana Fattorelli — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een vrij lange, licht gebogen, zwartachtige snavel. De bovendelen zijn donker roodbruin, de staart is zwartachtig, kort en met stekelige punten. Een smalle witte wenkbrauwstreep, niet bij alle vogels even duidelijk. De keel is wit geschubd en de donkerbruine borst en buik zijn bedekt met witte, druppelvormige vlekken. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Bladkrabbers, zoals de grijskeelbladkrabber Sclerurus albigularis, missen de witte druppels, hebben een effen borst en leven op de bosbodem, niet speciaal langs water. De bandvleugelwipstaart Cinclodes fuscus leeft hoger in open terrein, heeft een lichte vleugelband en mist de witte druppels.
Leefgebied
Beken en kleine rivieren in vochtig bergbos, vooral in schaduwrijke kloven, plaatselijk ook langs waterlopen in secundair bos, in de Andes ongeveer tussen 900 en 2500 m. Zoekt op de grond, tussen natte stenen en wortels langs het water, naar insecten en larven. Het nest is een bolvormig bouwsel aan het eind van een tunnel in een steile oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijk in de Andes. Ecuador: op de oosthelling van de Andes. Peru: langs de oosthelling van noord tot zuid. Bolivia: op de oosthelling en in de Yungas, zuidwaarts tot Tarija. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama, in Venezuela en in een groot gebied in het zuidoosten van Zuid-Amerika: het oosten en midden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop in de vroege ochtend langs beekjes in schaduwrijk bergbos en kijk naar oevers en natte stenen. De vogel blijft vaak onder overhangende vegetatie en verraadt zich door de triller.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van beken met beboste oevers en verdwijnt waar die worden gekapt of vervuild.
Wetenschappelijke naam
Lochmias nematura | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als Myiothera nematura; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lochmias werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks lokhmē, 'struikgewas, kreupelhout': 'vogel van het struikgewas'. De soortnaam nematura combineert Grieks nēma, 'draad', en oura, 'staart', naar de puntige staartveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.