Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Berkenfeetiran

Berkenfeetiran | Empidonax flaviventris

Yellow-bellied Flycatcher | Mosquero ventriamarillo | Papa-moscas-de-ventre-amarelo

De berkenfeetiran broedt in vochtige naaldbossen en venen van Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten en overwintert van Mexico tot Panama. In het gidsgebied is hij alleen een zeldzame dwaalgast. Hij is de enige Empidonax van het gebied met een gelige keel.

Berkenfeetiran (Empidonax flaviventris)
Foto: Andy Reago & Chrissy McClarren — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een opwaarts gebogen, fluitend tsjoe-wie, ook een kort tsjip. De zang, een kort tsje-bunk, is buiten het broedgebied zelden te horen.

Luister: ZangXC1014721

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm. Klein, met een vrij grote, ronde kop. De bovendelen zijn olijfgroen, de oogring is duidelijk en geelwit. Keel en buik zijn geel, de borst heeft een olijfgroene band. De zwartachtige vleugels tonen twee scherpe, witachtige vleugelstrepen en lichte randen aan de armpennen. De ondersnavel is licht oranje. Seksen gelijk.

Verwarrings­soorten

De beukenfeetiran Empidonax virescens heeft een witte keel en langere vleugels. De elzenfeetiran Empidonax alnorum en de wilgenfeetiran Empidonax traillii zijn bruiner, met een witte keel en een zwakke oogring. De eulers tiran Lathrotriccus euleri is bruiner, met kaneelgele vleugelstrepen.

Leefgebied

In het overwinteringsgebied in de ondergroei van vochtig bos, schaduwrijk secundair bos en dichte bosranden, meestal laag. Vangt insecten met korte uitvallen vanuit de onderste etage. Broedt in Noord-Amerika op de grond tussen mos in naaldbos.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: zeldzame dwaalgast, met slechts enkele meldingen in het noorden en noordwesten, nabij Panama. Uit Ecuador, Peru en Bolivia zijn geen of nauwelijks gevallen bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Overwintert van het zuiden van Mexico tot Panama.

Hoe en wanneer kijken

Een waarneming in het gidsgebied is uitzonderlijk. Let bij een kleine Empidonax in de ondergroei in het noorden van Colombia op de gele keel en de fluitende roep, en documenteer een vogel met foto's en geluidsopnamen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen in het broedgebied; in het gidsgebied een zeer zeldzame dwaalgast buiten het gewone overwinteringsgebied.

Wetenschappelijke naam

Empidonax flaviventris | (Baird & Baird, 1843)

Baird & Baird beschreef de soort in 1843 als Tyrannula flaviventris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Empidonax werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks empis, 'mug', met anax, 'heer' of 'meester': 'heer van de muggen'. Van Latijn flavus, 'geel', en venter, 'buik': 'geelbuik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carlisle, Pennsylvania, Verenigde Staten.