Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kleine feetiran
Kleine feetiran | Empidonax minimus
Least Flycatcher | Mosquero mínimo | Papa-moscas-mínimo
De kleine feetiran is de kleinste Empidonax van het oosten van Noord-Amerika. Hij broedt in loofbos en gemengd bos van Canada en het noorden van de Verenigde Staten en overwintert van Mexico tot Panama. In het gidsgebied is hij alleen een zeer zeldzame dwaalgast.
Geluid
De roep is een droge, scherpe wit. De zang, een snel herhaald, droog tsje-BEK, is in het overwinteringsgebied soms in het voorjaar te horen.
Opname: Mario Reyes Jr — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13 cm. Klein en compact, met een relatief grote kop, een kleine snavel en korte handpenprojectie. De bovendelen zijn grijsolijf, de kop vaak grijzer. Een opvallende, brede witte oogring geeft een 'brilletje'. Keel wit, borst lichtgrijs, buik witachtig met een zwakke gele tint. De donkere vleugels tonen twee scherpe witte vleugelstrepen. Beweegt vaak met staart en vleugels. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De elzenfeetiran Empidonax alnorum en de wilgenfeetiran Empidonax traillii zijn groter en bruiner, met een bredere snavel, langere handpenprojectie en een zwakke oogring. De berkenfeetiran Empidonax flaviventris heeft een gele keel en buik. De eulers tiran Lathrotriccus euleri is bruiner, met kaneelgele vleugelstrepen.
Leefgebied
In het overwinteringsgebied in bosranden, secundair bos, struikgewas, tuinen en plantages met schaduwbomen, meestal in de lagere en middelste etage. Vangt insecten met korte uitvallen en keert vaak terug naar een andere tak. Broedt in Noord-Amerika in een kom in een boomvork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: zeer zeldzame dwaalgast, met slechts enkele meldingen. Uit Ecuador, Peru en Bolivia zijn geen of nauwelijks gevallen bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Overwintert van Mexico tot Panama, schaars tot in Costa Rica en Panama.
Hoe en wanneer kijken
Een waarneming in het gidsgebied is uitzonderlijk. Let bij een kleine, grijzige Empidonax op de brede witte oogring en de droge wit, en documenteer de vogel met foto's en geluidsopnamen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen in het broedgebied, met een afname in het oosten; in het gidsgebied een zeer zeldzame dwaalgast.
Wetenschappelijke naam
Empidonax minimus | (Baird & Baird, 1843)
Baird & Baird beschreef de soort in 1843 als Tyrannula minima; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Empidonax werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks empis, 'mug', met anax, 'heer' of 'meester': 'heer van de muggen'. Latijn minimus, 'kleinste'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carlisle, Pennsylvania, Verenigde Staten.