Alle soorten › Zangvogels › Maansluipers › Diadeemmaansluiper

Diadeemmaansluiper | Melanopareia torquata

Collared Crescentchest | Pecholuna brasileño | Tapaculo-de-colarinho

De diadeemmaansluiper is een kleine, schuwe zangvogel van de cerrado in het hart van Zuid-Amerika. Met de andere maansluipers vormt hij een eigen familie, verwant aan de tapacolo's, en hij dankt de naam aan de zwarte halve maan over de borst. In het gidsgebied komt hij alleen voor in de cerrado van het oosten van Bolivia.

Diadeemmaansluiper (Melanopareia torquata)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks korte, droge, hoge tonen, vaak lang herhaald vanuit dekking of vanaf een lage uitkijkpost, vooral in de vroege ochtend. Ook korte, schelle roepjes.

Luister: ZangXC982865

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een vrij lange, smalle staart die vaak wat opgewipt wordt, korte, ronde vleugels en een dunne snavel. De kruin en bovendelen zijn bruin, met een roodbruine band over de nek. Een witte wenkbrauwstreep scheidt de kruin van een zwart masker. De keel is lichtgeel, daaronder ligt een brede zwarte borstband in de vorm van een halve maan; de rest van de onderdelen is warm okerbruin. De vleugels tonen lichte randen. De seksen zijn vrijwel gelijk; jongen zijn doffer, met een vage borstband.

Verwarrings­soorten

De olijfkruinmaansluiper Melanopareia maximiliani mist de roodbruine nekband, heeft een olijfbruine kruin en diep kaneelbruine onderdelen, en leeft in de Chaco en op de Andeshellingen, niet in de cerrado. Andere vogels met een zwarte borstband in hetzelfde biotoop zijn veel groter of hebben een dikke zaadetersnavel.

Leefgebied

Open cerrado met grasland, verspreide struiken en lage bomen, vaak op rotsige of zandige bodem, ook campo rupestre op plateaus; in het gidsgebied in het laagland en op lage plateaus. Zoekt insecten en andere kleine ongewervelden op en vlak boven de grond. Het nest is een kom van gras, laag in een graspol of struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia alleen in het oosten van het departement Santa Cruz, in de cerrado van de plateaus en savannes bij de grens met Brazilië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de cerrado van Midden-Brazilië en het noordoosten van Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in open cerrado met struiken naar de reeks droge tonen. Een zingende vogel zit soms even open boven op een struik of graspol; daarna verdwijnt hij snel in de begroeiing.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied, de cerrado, verdwijnt op grote schaal door omzetting in akkers en weiland en door frequente branden; in Bolivia is de soort beperkt tot een klein gebied.

Wetenschappelijke naam

Melanopareia torquata | (Wied-Neuwied, 1831)

Wied-Neuwied beschreef de soort in 1831 als Synallaxis torquatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanopareia werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks melas, 'zwart', met parēion, 'wang'. De soortnaam is Latijn torquatus, 'met een halsband', naar de borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit grens Bahia–Minas Gerais, Brazilië.