Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Berlepsch' stekelkruin
Berlepsch' stekelkruin | Cranioleuca berlepschi
Russet-mantled Softtail | Colasuave dorsirrufo | Rabo-macio-de-manto-ruivo
Berlepsch' stekelkruin is een roodbruine ovenvogel van het dwergbos bij de boomgrens in de Andes van het noorden van Peru. Hij komt nergens anders ter wereld voor. Lang in het geslacht Thripophaga geplaatst, blijkt hij volgens erfelijk onderzoek verwant aan de stekelstaarten van het geslacht Cranioleuca.
Geluid
Een kort, dalend, hoog gesnater. Roept ook met korte, hoge tonen tijdens het foerageren.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
17–18 cm, slank, met een dunne, rechte snavel en een vrij lange staart. Kop, nek, mantel, vleugels en staart zijn warm roodbruin, de borst is roodachtig geelbruin. Stuit, bovenstaartdekveren en buik zijn doffer olijfachtig geelbruin. Jonge vogels hebben een witachtige kruin en een geelbruine borst met bruine schubben. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roeststekelstaart Synallaxis unirufa is ook geheel roodbruin, maar heeft zwarte teugels, een rafelige staart van spitse veren en blijft laag in het bamboe. De grijsbrauwstekelstaart Cranioleuca curtata leeft lager, heeft een olijfbruine rug en een grijze wenkbrauwstreep. De streepwangstekelstaart Cranioleuca antisiensis heeft een witte wenkbrauwstreep en gestreepte wangen en leeft in drogere gebieden.
Leefgebied
Dwergbos en de randen van vochtig bergbos bij de boomgrens, bij voorkeur met Chusquea-bamboe, veel mos en bromelia's; vooral tussen 3000 en 3400 m, plaatselijk vanaf 2500 m. Zoekt in paren of kleine groepen, vaak in gemengde groepen, naar insecten in mos en epifyten op takken. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: ontbreekt. Ecuador: ontbreekt. Peru: endemisch, in de oostelijke Andes ten zuiden van de Marañón, van Amazonas tot La Libertad, mogelijk zuidelijk tot Huánuco. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het bemoste dwergbos vlak onder de boomgrens in het zuiden van Amazonas, bijvoorbeeld langs de weg van Leimebamba over de Abra Barro Negro. Volg gemengde groepen die langs de bosrand trekken.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand wordt geschat op 1000 tot 2500 volwassen vogels en neemt af. Het regelmatig afbranden van grasland voor vee drukt de boomgrens honderden meters omlaag, en kap voor landbouw en begrazing versnippert het resterende dwergbos.
Wetenschappelijke naam
Cranioleuca berlepschi | (Hellmayr, 1905)
Hellmayr beschreef de soort in 1905 als Thripophaga berlepschi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam eert Hans von Berlepsch (1850–1915), Duits ornitholoog en verzamelaar van Zuid-Amerikaanse vogels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Leimebamba, Amazonas, Peru.