Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Berlioz' moortiran
Berlioz' moortiran | Knipolegus cabanisi
Plumbeous Tyrant | Viudita plomiza | Maria-preta-plúmbea
Berlioz' moortiran is een loodgrijze moortiran van de Yungas, het bergbos op de oostflank van de Andes in Zuidoost-Peru en Bolivia. Hij zit stil aan bosranden en valt weinig op. In het zuiden van het verspreidingsgebied trekken vogels in de zuidelijke winter naar het noorden en naar lagere hoogten.
Geluid
Stil. Een zacht tsip of pik; bij de balts maakt het mannetje een korte vlucht omhoog met een klikkend geluid.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15 cm, met een vrij lange staart en een blauwgrijze snavel. Het mannetje is egaal donker loodgrijs, met zwartachtige vleugels en staart en zonder wit in de vleugel. Het vrouwtje is olijfbruin van boven, met twee lichte vleugelstrepen, een roestkleurige stuit en roestkleurige binnenvlaggen van de staartpennen; de onderzijde is lichter, met vage bruine streping op de borst. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De junínmoortiran Knipolegus signatus is donkerder, het mannetje bijna zwart, en leeft verder naar het noordwesten, in het noorden en midden van Peru. De witvleugelmoortiran Knipolegus aterrimus heeft een witte vleugelband, zichtbaar in vlucht, en leeft in droog struweel. Het vrouwtje van de roodstaartmoortiran Knipolegus poecilurus heeft een rode iris en een grijzere onderzijde zonder streping.
Leefgebied
De randen en open plekken van vochtig bergbos en nevelwoud, oeverstruweel, struikgewas langs wegen en jong bos, ongeveer tussen 1500 en 3300 m; trekkende vogels ook lager. Zit laag tot halfhoog op een beschutte tak en vangt insecten met korte uitvallen. Het nest is een kommetje in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: op de oostflank van de Andes in het zuidoosten, in Cusco en Puno. Bolivia: in de Yungas en de bergbossen van La Paz, Cochabamba, Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, in de zuidelijke winter ook lager langs de voet van de Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bosranden en wegen door de Yungas, bijvoorbeeld in Cusco of in de Boliviaanse Yungas boven Coroico; let op een egaal grijze tiran die stil aan de bosrand zit.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden en secundair bos en is in geschikt gebied vrij algemeen.
Wetenschappelijke naam
Knipolegus cabanisi | Schulz, 1882
Schulz beschreef de soort in 1882 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Knipolegus werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks knips, 'insect', en legō, 'oppikken', naar de manier van voedselzoeken. De soortnaam eert Jean Cabanis (1816–1906), Duits ornitholoog en conservator van het natuurhistorisch museum in Berlijn. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tucumán, Argentinië.