Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Beukenfeetiran
Beukenfeetiran | Empidonax virescens
Acadian Flycatcher | Mosquero verdoso | Papa-moscas-acadiano
De beukenfeetiran is een Noord-Amerikaanse feetiran die broedt in loofbos in het oosten van de Verenigde Staten en overwintert van Midden-Amerika tot het noordwesten van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij een wintergast in het westen en noorden van Colombia en het westen van Ecuador. Zoals alle feetirannen is hij in het veld vooral aan roep, structuur en leefgebied te herkennen.
Geluid
In het winterkwartier vooral een scherp, explosief piet of pwiet. De zang, een kort, explosief piet-sa, is soms ook in de winter of vlak voor de voorjaarstrek te horen.
Opname: Mario Reyes Jr — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een vrij grote kop, een brede snavel met een lichte ondersnavel en lange handpennen die ver voorbij de armpennen uitsteken. De bovendelen zijn groenolijf, met een smalle, geelwitte oogring. De vleugels zijn donker met twee duidelijke, witachtige tot beige vleugelstrepen. De keel is witachtig, de borst met een lichte olijfgrijze waas en de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk. Vogels in vers verenkleed in de herfst zijn geler van onderen en hebben beigere vleugelstrepen.
Verwarringssoorten
De elzenfeetiran Empidonax alnorum en de wilgenfeetiran Empidonax traillii zijn bruiner olijf van boven, met een minder duidelijke oogring en kortere handpennen, en leven meer in open struikgewas; de roep is anders. Nelsons tiran Aphanotriccus audax is kleiner, met een geheel zwarte snavel, een witte vlek voor het oog en kortere vleugels. De grijsborstfeetiran Lathrotriccus griseipectus in West-Ecuador heeft een grijze kop en borst en een opvallende witte bril. De oostelijke bospiewie Contopus virens is groter, grijzer, zonder oogring, en zit rechtop op open takken.
Leefgebied
Onderlaag en middenlaag van vochtig laaglandbos en lager bergbos, bosranden, secundair bos en schaduwrijke koffie- en cacaoplantages, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Zit vrij stil op een tak in de schaduw en vangt insecten in korte uitvallen naar bladeren of in de lucht. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wintergast in het westen en het noorden, in het laagland van de Pacifische kust, het Caribisch gebied en de dalen van de Magdalena en de Cauca, en op de lagere hellingen van de Andes. Ecuador: wintergast in het westen, vooral in het noordwesten. In Peru en Bolivia niet of nauwelijks waargenomen; ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het oosten van de Verenigde Staten en overwintert hij ook in Midden-Amerika en het noordwesten van Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let tussen september en april in de onderlaag van vochtig bos in West-Colombia en Noordwest-Ecuador op een scherp piet; de vogel zit vaak stil in de schaduw en verraadt zich vooral door deze roep.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De broedpopulatie in Noord-Amerika is groot, maar de soort is gevoelig voor versnippering van bos in het broedgebied en voor verlies van bos in het winterkwartier.
Wetenschappelijke naam
Empidonax virescens | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Platyrhynchos virescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Empidonax werd in 1855 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks empis, 'mug', met anax, 'heer' of 'meester': 'heer van de muggen'. Latijn virescens, 'groenig', naar de olijfgroene bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.