Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelbrauwschoffelsnavel

Geelbrauwschoffelsnavel | Todirostrum chrysocrotaphum

Yellow-browed Tody-Flycatcher | Titirijí cejiamarillo | Ferreirinho-de-sobrancelha

De geelbrauwschoffelsnavel is een kleine tiran van het bladerdak van het Amazone-regenwoud. Hij zit meestal hoog in de kruinen en wordt vaak eerst aan zijn roep herkend. De zwarte kruin met de gele wenkbrauwstreep onderscheidt hem van de andere schoffelsnavels van het laagland.

Geelbrauwschoffelsnavel (Todirostrum chrysocrotaphum)
Foto: John Sterling — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een snelle reeks hoge, droge tik-tonen, soms overgaand in een korte ratel, vanuit de kruin van een boom.

Luister: ZangXC1078297

Opname: Sidnei Dantas — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9 cm, met een lange, platte snavel en een korte staart. De kruin is zwart, met een gele streep boven het oog die tot achter het oog doorloopt; de kopzijde is zwartachtig. De rug is olijfgroen, de vleugels zijn zwart met gele randen. De keel is wit, de rest van de onderkant heldergeel. Vogels in het noorden van het gidsgebied hebben zwarte stippels op de borst, die naar het zuiden kleiner worden of ontbreken. Het oog is donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gevlekte schoffelsnavel Todirostrum maculatum heeft een grijze kop zonder wenkbrauwstreep, een geel oog en dichte zwarte strepen op keel en borst, en leeft in struikgewas langs rivieren. De geelbuikschoffelsnavel Todirostrum cinereum heeft een grijze achterkruin, een licht oog en een gele keel. De zwartkopschoffelsnavel Todirostrum nigriceps mist de gele wenkbrauwstreep en leeft ten westen van de Andes.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, ook hoge bomen bij open plekken en langs rivieren, tot ongeveer 900 m. Zoekt in paren, vaak met gemengde groepen in de kruinen, naar insecten in het gebladerte. Het nest is een hangende buidel.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het oostelijke laagland ten oosten van de Andes, vooral in het zuiden. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het hele Amazone-laagland. Bolivia: in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied van Brazilië en het zuiden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vanaf een uitkijktoren of langs een rivier met zicht op de kruinen; volg gemengde groepen in het bladerdak en luister naar de snelle reeks hoge tikken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in het Amazonegebied, maar is afhankelijk van bos.

Wetenschappelijke naam

Todirostrum chrysocrotaphum | Strickland, 1850

Strickland beschreef de soort in 1850 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Todirostrum werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert het geslacht Todus (todies) met Latijn rostrum, 'snavel', naar de platte, todie-achtige snavel. De soortnaam komt van Grieks chrysos, 'goud', en krotaphos, 'slaap (van het hoofd)', naar de gele wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.