Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Blauwe mierklauwier

Blauwe mierklauwier | Thamnomanes schistogynus

Bluish-slate Antshrike | Batará azulino | Uirapuru-azul

De blauwe mierklauwier is de Thamnomanes-mierklauwier van het zuidwesten van Amazonië. Hij vervangt de temmincks mierklauwier ten zuiden van de Amazone en de Marañón en heeft dezelfde rol als kernsoort van gemengde groepen in de onderlaag. Anders dan bij zijn verwanten is ook het vrouwtje grotendeels grijs.

Blauwe mierklauwier (Thamnomanes schistogynus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een versnellende, stijgende reeks tonen die overgaat in een korte, raspende ratel, vergelijkbaar met die van de temmincks mierklauwier. Daarnaast luide, harde roepen.

Luister: ZangXC1182521

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, rechtop zittend, met een brede, aan de punt gehaakte snavel en een vrij lange staart. Het mannetje is egaal blauwachtig leigrijs, met een verborgen witte vlek tussen de schouders. Het vrouwtje is grijs op kop, rug en borst, met een lichtere keel en een oranjeroodbruine buik en onderstaartdekveren.

Verwarrings­soorten

De temmincks mierklauwier Thamnomanes caesius leeft vooral ten noorden van de Amazone; het mannetje is minder blauw en het vrouwtje olijfbruin van boven. De sombere mierklauwier Thamnomanes saturninus heeft een zwarte keel (mannetje) of een olijfbruine bovenkant en witte keel (vrouwtje). De grijskeelmierklauwier Thamnomanes ardesiacus heeft een donkere keel en een kortere staart. De leikleurige mierklauwier Thamnophilus schistaceus heeft een zwaardere snavel en een rood oog en zit minder rechtop.

Leefgebied

Onderlaag en middenlaag van vochtig laaglandbos op terra firme en in várzea, tot in de lagere voetheuvels van de oostflank. Foerageert in paren of familiegroepjes, meestal als middelpunt van gemengde groepen; vangt geleedpotigen in korte vluchten vanaf een tak en volgt soms trekmieren. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het Amazonelaagland ten zuiden van de Amazone en de Marañón, van Loreto zuidwaarts tot Madre de Dios, Cusco en Puno. Bolivia: in het noorden (Pando, La Paz, Beni en Cochabamba). Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië (Acre en het zuidwesten van Amazonas).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Madre de Dios, bijvoorbeeld in Manu en Tambopata, maakt hij deel uit van de meeste gemengde groepen in de onderlaag. Let op een grijze vogel die rechtop op een open tak zit en harde roepen geeft.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in ongestoord bos; ontbossing is de voornaamste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Thamnomanes schistogynus | Hellmayr, 1911

Hellmayr beschreef de soort in 1911 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnomanes werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en -manēs, 'hartstochtelijk gesteld op'. De soortnaam komt van Grieks schistos, hier 'leikleurig', en gunē, 'vrouwtje': het vrouwtje is leigrijs. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Mateo, Cochabamba, Bolivia.