Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Temmincks mierklauwier
Temmincks mierklauwier | Thamnomanes caesius
Cinereous Antshrike | Batará cinéreo | Ipecuá
De temmincks mierklauwier is een egaal grijze, rechtop zittende mierklauwier van het Amazonebos. Hij is een kernsoort van gemengde groepen in de onderlaag: andere soorten groeperen zich rond paren of familiegroepjes van deze mierklauwier, die met luide roepen in het midden van de groep zitten. In het gidsgebied leeft hij in het Amazonelaagland van Colombia, Ecuador en het noorden van Peru.
Geluid
De zang begint met een paar langzame, scherp stijgende tonen en gaat over in een korte, dalende ratel. Roepjes zijn staccato, zoals wer-chicory en wu-chididik.
Opname: João Capurucho — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, slank, met een rechtopstaande houding, een brede, aan de punt gehaakte snavel en een vrij lange staart. Het mannetje is vrijwel egaal donkergrijs, met witte ondervleugeldekveren; vogels in het gidsgebied hebben een lichtere, witachtige keel en een grote, meestal verborgen witte vlek tussen de schouders. Het vrouwtje is olijfbruin van boven, met roodachtige vleugels en staart, een okerkleurige keel en een diep okerroodbruine buik en flanken.
Verwarringssoorten
De blauwe mierklauwier Thamnomanes schistogynus vervangt deze soort ten zuiden van de Amazone en de Marañón; het mannetje is blauwer grijs en het vrouwtje grijs van boven, met alleen een roodbruine buik. De grijskeelmierklauwier Thamnomanes ardesiacus heeft een kortere staart en een donkere keel en foerageert lager. De grijze miervogel Cercomacra cinerascens is ook grijs, maar heeft een langere staart met witte punten en leeft hoger, in lianen. De grijze mierklauwier Thamnophilus murinus is bruiner grijs, met een zwaardere snavel, en het vrouwtje mist de roodbruine buik.
Leefgebied
Onderlaag en middenlaag van altijdgroen laaglandbos op terra firme, in várzea en in igapó, zelden in secundair bos, meestal onder 600 m en in Colombia tot ongeveer 700 m. Foerageert alleen, in paren of in familiegroepjes, bijna altijd als middelpunt van een gemengde groep, van vlak boven de grond tot zo'n 20 m; vangt geleedpotigen vooral in korte vluchten vanaf een tak en volgt soms trekmieren. Het nest is een diepe kom die op een hoopje afval lijkt, met twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oostelijk laagland. Peru: in het noordoosten, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón (Loreto). Bolivia: alleen in het uiterste noordoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en een groot deel van Amazonisch en Oost-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het laaglandbos rond Iquitos of in Oost-Ecuador naar gemengde groepen in de onderlaag. De luide roepen van deze mierklauwier zijn vaak het eerste teken dat een groep nadert.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in ongestoord Amazonebos; de soort mijdt sterk aangetast bos en gaat plaatselijk achteruit door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Thamnomanes caesius | (Temminck, 1820)
Temminck beschreef de soort in 1820 als Muscicapa caesia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thamnomanes werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en -manēs, 'hartstochtelijk gesteld op'. De soortnaam komt van Latijn caesius, 'blauwgrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.