Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Blauwe pitpit

Blauwe pitpit | Dacnis cayana

Blue Dacnis | Dacnis azul | Saí-azul

De blauwe pitpit is de meest verbreide pitpit van het gidsgebied, van het Pacifische laagland tot het Amazonegebied. Het turkooisblauwe mannetje met zwarte keel en rug en het groene vrouwtje met blauwe kop verschillen sterk. Paartjes en groepjes foerageren in de boomkronen en aan bosranden, vaak in gemengde groepen met tangaren en suikervogels.

Blauwe pitpit (Dacnis cayana)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Vooral dunne, hoge tsip- en tsii-roepjes. De zang is een zwakke, snelle reeks hoge tsjilptonen die weinig opvalt.

Luister: RoepXC1135581

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een korte, spitse, donkere snavel. Het mannetje is helder turkooisblauw met een zwart teugelmasker, een zwarte keelvlek, een zwart midden van de rug en zwarte vleugels en staart met blauwe randen. Het vrouwtje is groen, van onderen lichter en geler, met een blauwgroene kop en een grijzige keel. De ogen zijn donker tot roodbruin. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de turkooispitpit Dacnis hartlaubi (alleen in de Colombiaanse Andes) heeft gele ogen en een turkooizen stuit. Het mannetje van de rooddijpitpit Dacnis venusta is van onderen zwart met rode dijen. Het mannetje van de blauwe suikervogel Cyanerpes cyaneus is paarsblauw met een lange, gebogen snavel, rode poten en een lichtblauwe kruin; vrouwtjes suikervogels zijn gestreept van onderen. Het vrouwtje van de blauwgroene pitpit Dacnis viguieri mist de blauwe kop.

Leefgebied

Kronen en randen van vochtig bos, secundair bos, open bos, tuinen met bomen en schaduwkoffie, van zeeniveau tot ongeveer 1200 m, plaatselijk hoger. Eet insecten, vruchten en nectar en zoekt bladeren en twijgen af. Het nest is een kleine, diepe kom hoog in een boom.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverbreid in het laagland en de voetheuvels aan beide zijden van de Andes, inclusief de Magdalenavallei en het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke laagland en ten oosten van de Andes. In Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. In Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot het noordoosten van Argentinië en het zuidoosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let aan bosranden, bij fruitbomen en in tuinen van lodges op groepjes kleine vogels in de kronen; de blauwe pitpit trekt daar vaak mee met tangaren en suikervogels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Wijdverbreid en vrij algemeen; verdraagt secundair bos en halfopen landschap met bomen.

Wetenschappelijke naam

Dacnis cayana | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Motacilla cayana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dacnis werd in 1816 ingevoerd door Cuvier, GLCFD. De geslachtsnaam komt van Grieks daknis, een niet-geïdentificeerde vogel uit Egypte die Hesychius van Alexandrië en Festus noemen. De soortnaam verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.