Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Blauwknobbelhokko

Blauwknobbelhokko | Crax alberti

Blue-billed Curassow | Pavón piquiazul | Mutum-de-bico-azul

De blauwknobbelhokko komt alleen in het noorden van Colombia voor en is een van de meest bedreigde hoendervogels van Amerika. Het mannetje is te herkennen aan de blauwe huid en lellen aan de snavelbasis, die bij geen andere hokko voorkomen. De resterende stand leeft verspreid in kleine bosrestanten in het dal van de Magdalena en aangrenzende berghellingen.

Blauwknobbelhokko (Crax alberti)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje laat een zeer laag, brommend geluid horen, vooral in de broedtijd en voor zonsopgang. Daarnaast hoge fluittonen als contact- en alarmroep.

Luister: ZangXC543900

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

82–92 cm. Een grote hokko met een kuif van gekrulde zwarte veren. Het mannetje is glanzend zwart met een witte onderbuik, onderstaart en staartpunt; de wasvlies en de lellen aan de snavelbasis zijn helder blauw. Het vrouwtje is zwart met fijne witte bandering op de vleugels, een roodbruine buik en onderstaart en een zwart-wit gebandeerde kuif; de snavelbasis is blauwachtig zonder lellen. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De bruine hokko Crax rubra leeft verder naar het westen; het mannetje heeft een gele knobbel, het vrouwtje is meestal roodbruin. De geelknobbelhokko Crax daubentoni van het noordoosten heeft bij het mannetje een gele knobbel en lellen. De helmhokko Pauxi pauxi leeft hoger in bergbos en heeft een grijsblauwe helm op het voorhoofd en een rode snavel.

Leefgebied

Vochtig bos in het laagland en op de voetheuvels, ruwweg tot 1200 m, vooral in ongestoorde bossen op hellingen; plaatselijk in oud secundair bos. Zoekt op de bodem naar vruchten, zaden en kleine dieren. Het nest ligt in een boom; het legsel telt meestal twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Colombia: in het middelste deel van het Magdalenadal, de Serranía de San Lucas en de voetheuvels van de Cordillera Central en Oriental, met oude meldingen uit de omgeving van de Sierra Nevada de Santa Marta. Niet in Ecuador, Peru en Bolivia.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het reservaat El Paujil in de Serranía de las Quinchas (Boyacá) is speciaal voor deze soort ingericht. Vogels zijn schuw en lopen weg over de bosbodem; in de vroege ochtend is het lage gebrom van het mannetje te horen.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De stand is zeer klein en versnipperd door ontbossing voor veeteelt, landbouw en mijnbouw en door jacht. Bescherming van bosrestanten en kweekprogramma's moeten de soort behouden.

Wetenschappelijke naam

Crax alberti | Fraser, 1852

Fraser beschreef de soort in 1852 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Crax werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks kra, een schertsende verkorting van kranos, 'helm', naar de kopveren. Linnaeus voerde de naam in 1744 in. De soortnaam eert prins Albert van Saksen-Coburg en Gotha (1819–1861), gemaal van koningin Victoria. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).