Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Bruine hokko
Bruine hokko | Crax rubra
Great Curassow | Hocofaisán | Mutum-grande
De bruine hokko is een van de zwaarste hoendervogels van het gidsgebied en de enige hokko van de Pacifische laaglanden van Colombia en Ecuador. Mannetje en vrouwtje verschillen sterk: het mannetje is zwart met een gele knobbel op de snavel, het vrouwtje meestal roodbruin met een zwart-wit gebandeerde kop. De soort leeft op de bodem van ongestoord laaglandbos en is door jacht sterk achteruitgegaan.
Geluid
Het mannetje laat een zeer laag, brommend oemmm horen, vaak in een korte reeks, vooral in de schemering voor zonsopgang. Daarnaast een hoge, dunne fluittoon, ook als alarm.
Opname: Ilias Van Hende — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
78–92 cm. Groot en zwaar, met een lange, brede staart en een kuif van naar voren gekrulde veren. Het mannetje is glanzend zwart met een witte onderbuik en onderstaart; aan de snavelbasis zit een ronde, gele knobbel. Het vrouwtje is variabel: meestal roodbruin met fijn gebandeerde vleugels en staart, een zwart-wit gebandeerde kop en hals en een zwart-witte kuif; er komen ook donkerder en sterker gebandeerde vormen voor. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De blauwknobbelhokko Crax alberti van het noorden van Colombia heeft bij het mannetje een blauwe in plaats van gele snavelbasis; het vrouwtje is zwart met een roodbruine buik. De verspreidingsgebieden raken elkaar nauwelijks. Het kuifsjakohoen Penelope purpurascens is kleiner en slanker, bruin met witte streepjes op hals en borst en een rode keellel, en zit vaker in de bomen.
Leefgebied
Ongestoord vochtig laaglandbos en oud secundair bos, vooral beneden 1000 m. Zoekt op de bosbodem naar gevallen vruchten, zaden, bladeren en kleine dieren; slaapt in bomen en vlucht bij gevaar omhoog. Het nest is een kleine schaal van takken en bladeren in een boom of tussen klimplanten, meestal met twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de laaglanden van de Pacifische kust en het noordwesten, van Urabá en de Chocó naar het zuiden. In Ecuador in het noordwesten, vooral in Esmeraldas, waar de soort zeer zeldzaam is geworden. Niet in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het oosten van Mexico door Midden-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
De beste kans bieden grote, beschermde bosgebieden in de Chocó waar weinig wordt gejaagd. Vogels lopen meestal stil weg over de bosbodem; in de vroege ochtend verraadt het mannetje zich door het lage gebrom.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand neemt af door jacht en door het verdwijnen van laaglandbos; in grote delen van het gidsgebied is de soort verdwenen en in Ecuador is hij zeer zeldzaam.
Wetenschappelijke naam
Crax rubra | Linnaeus, 1758
Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Crax voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks kra, een schertsende verkorting van kranos, 'helm', naar de kopveren. Linnaeus voerde de naam in 1744 in. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', naar het roodbruine vrouwtje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).