Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Blauwsnavelmuisspecht

Blauwsnavelmuisspecht | Dendrocolaptes picumnus

Black-banded Woodcreeper | Trepatroncos vientre barrado | Arapaçu-meio-barrado

De blauwsnavelmuisspecht is een grote muisspecht met een gestreepte kop en borst en een fijn gebandeerde buik. Hij heeft een opvallend breed hoogtebereik: van het Amazonelaagland en de droge bossen van Oost-Bolivia tot het bergbos van de Andes. In het gidsgebied is hij het meest verbreid in het bergbos van de oostflank.

Blauwsnavelmuisspecht (Dendrocolaptes picumnus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide reeks nasale, licht hese tonen die eerst stijgt en dan zakt, vooral bij zonsopgang. Daarnaast korte, droge roepen.

Luister: ZangXC834952

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–29 cm, met een lange, rechte, donkere tot blauwgrijze hoornkleurige snavel. Kop, nek en borst zijn bruin met lichte, geelbruine lengtestrepen; de buik is lichter bruin met smalle zwarte banden. Rug en vleugeldekveren zijn olijfbruin, vleugels en staart roodbruin. Vogels uit de droge bossen van Bolivia zijn bleker en grijzer. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gebandeerde muisspecht Dendrocolaptes certhia is over het hele lichaam gebandeerd, zonder strepen op kop en borst. De reuzenmuisspecht Xiphocolaptes promeropirhynchus is groter, met een zwaardere, licht gebogen snavel en vrijwel geen banden op de buik. De olijfrugmuisspecht Xiphorhynchus triangularis is kleiner, met een geschubde keel en een licht gebogen snavel. De bergmuisspecht Lepidocolaptes lacrymiger is veel kleiner, met een dunne, gebogen snavel.

Leefgebied

Vochtig bergbos en de randen ervan op de Andeshellingen, ruwweg tussen 1000 en 2800 m, ook voetheuvelbos; daarnaast lokaal in het Amazonelaagland en in de droge Chiquitano- en Chacobossen van Bolivia. Zoekt op stammen en dikke takken en in epifyten naar insecten en andere geleedpotigen, sluit zich aan bij gemengde groepen en volgt soms trekmieren. Het nest ligt in een boomholte.

Verspreiding en trek

Colombia: in de drie Andesketens en de Santa Marta, plaatselijk in het oostelijke laagland. Ecuador: vooral op de oostflank van de Andes, ook in het oostelijke laagland. Peru: op de oostflank van de Andes, schaars in het Amazonelaagland. Bolivia: in de Yungas, in het laagland en in de droge bossen van het oosten en zuidoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama, in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in bergbos op de oostflank op een grote muisspecht in een gemengde groep die met de lange snavel aan mosrijke stammen werkt. Bij zonsopgang verraadt hij zich door zijn nasale reeks.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en een breed hoogtebereik; plaatselijk gaat hij achteruit door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Dendrocolaptes picumnus | Lichtenstein, 1820

Lichtenstein beschreef de soort in 1820 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Dendrocolaptes werd in 1804 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks dendron, 'boom', en kolaptēs, 'beitelaar, pikker'. De soortnaam komt van Picumnus, een Romeinse godheid die met de specht (picus) werd verbonden. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.