Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Blauwvleugelbergtangare

Blauwvleugelbergtangare | Anisognathus somptuosus

Blue-winged Mountain Tanager | Tangara montana aliazul | Sanhaço-montanhês-de-asa-azul

De blauwvleugelbergtangare is een grote, contrastrijk getekende tangare van het bergregenwoud in de Andes, met een zwarte kop, een gele kruinband, gele onderdelen en een kobaltblauwe schoudervlek. Groepjes reizen luidruchtig mee in gemengde groepen en horen bij de vaste vogelgemeenschap van het nevelwoud van Colombia tot Bolivia.

Blauwvleugelbergtangare (Anisognathus somptuosus)
Foto: Original uploader was Soler97 at en.wikipedia — Public domain · Wikimedia Commons

Geluid

Groepjes laten een gejaagd gekwetter horen van hoge, scherpe tsiet- en tsjip-tonen. De zang is een snelle, rinkelende reeks hoge tonen, vooral in de vroege ochtend.

Luister: ZangXC821021

Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, met een korte, stevige zwarte snavel. Kop, keel en halszijden zijn zwart, met een brede gele band over de kruin, die bij vogels uit Peru en Bolivia meer naar de achterkop loopt. De mantel is mosgroen tot zwartachtig, afhankelijk van de ondersoort. De kleine vleugeldekveren vormen een kobaltblauwe schoudervlek; slagpennen en staart zijn zwart met blauwe randen. De onderdelen zijn diepgeel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een grijzere kop en een vage kruinband.

Verwarrings­soorten

De zwartkinbergtangare Anisognathus notabilis leeft alleen aan de Pacifische flank in Colombia en Ecuador, is dieper oranjegeel van onderen en heeft weinig of geen blauw in de vleugel. De druppelbergtangare Anisognathus lacrymosus is donker blauwgrijs van boven, okergeel van onderen en heeft gele vlekjes onder het oog en op de halszijde. De roodoorbergtangare Anisognathus igniventris leeft hoger en heeft een rode oorvlek en rode onderdelen. De blauwrugbergtangare Buthraupis montana is duidelijk groter, met een paarsblauwe rug, rode ogen en geen gele kruinband.

Leefgebied

Vochtig bergregenwoud en nevelwoud, bosranden en oudere secundaire groei, meestal van ongeveer 1400 tot 2800 m, aan de westflank plaatselijk lager. Zoekt in groepjes van drie tot acht vogels in het midden- en bovenste bladerdak naar vruchten, bessen en insecten, vaak samen met andere tangares, struikgorzen en tirannen. Het nest is een kom van mos en vezels in een boom of tussen epifyten.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador aan beide flanken van de Andes. In Peru aan de oostflank van het noorden tot het zuidoosten. In Bolivia aan de oostflank in La Paz, Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let op gemengde groepen langs bosranden en wegen door nevelwoud, bijvoorbeeld bij Río Blanco (Manizales) in Colombia, rond Mindo en Tandayapa in Ecuador, langs de weg naar Manu in Peru en in de Yungas bij Coroico in Bolivia; de roepjes van de groep zijn vaak eerder te horen dan de vogels te zien.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening; de Rode Lijst deelt de soort anders in, en de delen gelden als niet bedreigd. Vrij algemeen in geschikt bos, ook aan bosranden; gevoelig voor ontbossing op lagere hoogten.

Wetenschappelijke naam

Anisognathus somptuosus | (Lesson, 1831)

Lesson beschreef de soort in 1831 als Tachyphonus somptuosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anisognathus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks anisos, 'ongelijk', en gnathos, 'onderkaak'. De soortnaam komt van Latijn sumptuosus, 'kostbaar' of 'weelderig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.