Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Blauwvleugelzanger

Blauwvleugelzanger | Vermivora cyanoptera

Blue-winged Warbler | Reinita aliazul | Mariquita-de-asa-azul

De blauwvleugelzanger is een kleine, gele zanger met blauwgrijze vleugels en een smalle zwarte oogstreep, die broedt in het oosten van de Verenigde Staten en vooral in Midden-Amerika overwintert. Het gidsgebied ligt aan de zuidrand van het winterkwartier: in het noordwesten van Colombia verschijnt hij in klein aantal. Hij kruist geregeld met de geelvleugelzanger, en de bastaarden komen ook in de tropen voor.

Blauwvleugelzanger (Vermivora cyanoptera)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang, in het winterkwartier zelden te horen, is een zoemend, tweeledig bieee-bzzz, het tweede deel lager en raspend. De roep is een droge tsjip; in de vlucht een hoge, dunne tsii.

Luister: ZangXC1170226

Opname: Stephen Tyndel — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11,5–12 cm, met een spitse, vrij lange snavel. Het mannetje heeft een helder gele kop en onderdelen, een olijfgroene rug, blauwgrijze vleugels met twee witte vleugelstrepen en een dunne zwarte streep door het oog. De staart is blauwgrijs met witte vlekken aan de onderzijde. Het vrouwtje lijkt erop, maar heeft een olijfkleuriger kruin, een minder scherpe oogstreep en minder geel. Jonge vogels zijn doffer, met een gelige of olijfkleurige ondergrond.

Verwarrings­soorten

De geelvleugelzanger Vermivora chrysoptera heeft een grijze rug, grijswitte onderdelen, een gele vleugelvlek en een zwart of grijs keel- en oogmasker. Bastaarden van beide soorten tonen tussenvormen, zoals een gele buik met gele vleugelvlek of een witte buik met witte vleugelstrepen. De citroenzanger Protonotaria citrea mist de oogstreep en de witte vleugelstrepen en heeft effen blauwgrijze vleugels. Vrouwtjes van de gele zanger Setophaga aestiva hebben gele randen in de vleugels en geen donkere oogstreep.

Leefgebied

In het winterkwartier in randen van vochtig bos, secundair bos, struikgewas en schaduwrijke koffieplantages, meestal onder 1500 m. Zoekt in het middelste en lagere bladerdak naar insecten en spinnen, vaak in dode, opgekrulde bladeren, en sluit zich aan bij gemengde zwermen. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast in het noordwesten en noorden, vooral in de Caribische regio, de omgeving van de Sierra Nevada de Santa Marta en de noordelijke uitlopers van de Andes. Uit Ecuador, Peru, Bolivia en de Galápagos niet of nauwelijks bekend. Buiten het gidsgebied broedend in het oosten van de Verenigde Staten en overwinterend van Zuid-Mexico tot Panama.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen oktober en april in gemengde zwermen langs bosranden in het noorden van Colombia. Let op een gele zanger die in dode bladeren peutert en op de witte vleugelstrepen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort breidt in Noord-Amerika noordwaarts uit en verdringt daar de geelvleugelzanger, onder meer door kruising.

Wetenschappelijke naam

Vermivora cyanoptera | Olson & Reveal, 2009

Olson & Reveal beschreef de soort in 2009 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Vermivora werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Latijn vermis, 'worm', en -vorus, '-etend': 'wormeter'. De soortnaam komt van Grieks kuanopteros, van kuanos, 'donkerblauw', en pteron, 'vleugel': 'blauwvleugelig'. Olson en Reveal gaven deze naam in 2009, omdat er geen andere bruikbare naam voor de soort beschikbaar was. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).