Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Tennesseezanger

Tennesseezanger | Leiothlypis peregrina

Tennessee Warbler | Reinita verdillo | Mariquita-do-tennessee

De tennesseezanger is een kleine, groene zanger met een fijne, spitse snavel, die in de boreale bossen van Canada broedt en in grote aantallen naar Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika trekt. In het noorden van het gidsgebied is hij een van de talrijkste Noord-Amerikaanse zangers in de winter, van het laagland tot hoog in de Andes. Hij eet in het winterkwartier veel nectar en bezoekt bloeiende bomen in groepjes.

Tennesseezanger (Leiothlypis peregrina)
Foto: Cephas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luid, staccato gekwetter in drie delen, dat steeds sneller wordt; in maart en april ook in het gidsgebied te horen. De roep is een scherpe tsit; groepen bij bloeiende bomen laten een voortdurend zacht gekwetter horen.

Luister: ZangXC1074864

Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11,5–12,5 cm, met een korte staart en een dunne, spitse snavel. In het winterkleed is hij olijfgroen van boven en lichtgeel tot vuilwit van onderen, met witte onderstaartdekveren, een lichte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep. Soms is er een vage lichte vleugelstreep. Voor het vertrek in het voorjaar krijgt het mannetje een grijze kop met een witte wenkbrauwstreep en witte onderdelen. Jonge vogels zijn geler van onderen, ook op de onderstaart.

Verwarrings­soorten

De philadelphiavireo Vireo philadelphicus is forser, met een dikkere snavel met haakpunt, een grijzere kruin en een meer geelachtige keel en borst; hij beweegt trager. De roodoogvireo Vireo olivaceus is groter, met een grijze kruin, een zwart omrande witte wenkbrauwstreep en een dikke snavel. Vrouwtjes van de gele zanger Setophaga aestiva zijn egaal geel met gele randen in de vleugels en hebben geen oogstreep.

Leefgebied

Bosranden, secundair bos, schaduwrijke koffie- en cacaoplantages, tuinen en parken met bloeiende bomen, van zeeniveau tot ongeveer 3000 m, het talrijkst tussen 1000 en 2500 m. Zoekt insecten, vruchten en vooral nectar, vaak bij bloeiende Inga- en Erythrina-bomen, en sluit zich aan bij gemengde zwermen. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia een algemene wintergast in de drie Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta en de lagere delen ervan. In Ecuador vooral in het noorden en op de oostflank, zuidelijker schaarser. In Peru schaars in het noorden, verder zuidelijk slechts enkele meldingen. In Bolivia en op de Galápagos niet bekend of uiterst zeldzaam. Buiten het gidsgebied broedend in Canada en het uiterste noorden van de Verenigde Staten en overwinterend van Zuid-Mexico tot Venezuela.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in bloeiende bomen in tuinen, parken en koffieplantages in de Colombiaanse Andes; tennesseezangers zitten er tussen november en maart vaak in groepjes. Let op de witte onderstaartdekveren en de fijne snavel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand schommelt sterk mee met plagen van sparrenknopmotten in de Canadese broedgebieden.

Wetenschappelijke naam

Leiothlypis peregrina | (Wilson, 1811)

Wilson beschreef de soort in 1811 als Sylvia peregrina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leiothlypis werd in 2008 ingevoerd door Sangster. De geslachtsnaam combineert Grieks leios, 'effen, glad', met thlupis, een niet geïdentificeerd klein vogeltje dat Aristoteles noemt. De soortnaam komt van Latijn peregrinus, 'zwerver, vreemdeling'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cumberland-rivier, Tennessee, Verenigde Staten.