Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Blauwwitte zwaluw
Blauwwitte zwaluw | Pygochelidon cyanoleuca
Blue-and-white Swallow | Golondrina azul y blanca | Andorinha-pequena-de-casa
De blauwwitte zwaluw is de zwaluw van steden, dorpen en cultuurland in de Andes: van boven donker staalblauw, van onderen wit. Hij broedt in muren, daken en taluds en is in grote delen van het gidsgebied de meest geziene zwaluw. Naast de standvogels in het gebergte komen in de zuidelijke winter trekvogels uit het zuiden van het continent naar het laagland.
Geluid
Een dun, zoemend dzzzz en een zacht, druk getjilp, in de vlucht en op daken en draden; de zang is een fijn, zoemend gekwetter.
Opname: Stephan Risch — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een licht gevorkte staart. De bovendelen zijn glanzend donker staalblauw, de vleugels en staart zwartachtig. De onderdelen zijn wit, met zwarte onderstaartdekveren en grijsbruine flanken; de ondervleugel is donker. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn van boven doffer en bruiner, met een vuil geelbruine keel en borst. Trekvogels uit het zuiden zijn iets groter.
Verwarringssoorten
De bruinbuikzwaluw Orochelidon murina is van onderen geheel donker grijsbruin en leeft hoger in de Andes. De bleekpootzwaluw Orochelidon flavipes heeft een geelbruine keel, donkere flanken en roze poten, en jaagt in groepjes boven het nevelwoud. De zwartkraagzwaluw Pygochelidon melanoleuca heeft een zwarte borstband en een diep gevorkte staart. De witvleugelzwaluw Tachycineta albiventer heeft witte vleugelvlekken en een witte stuit.
Leefgebied
Steden, dorpen, akkers, weilanden, wegen en open plekken in bergbos in de Andes, van zeeniveau tot ruim 3500 m, maar het meest in de bergen; in Peru ook in steden aan de kust. Jaagt in snelle, wendbare vlucht op kleine insecten, vaak in groepjes. Nestelt in gaten in muren en onder daken, in holen in taluds en in rotsspleten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia wijdverbreid in de Andes en hun dalen, plaatselijk ook in het laagland; in Peru tot aan de kust. Trekvogels uit het zuiden overwinteren in het Amazonelaagland van Bolivia, Peru, Ecuador en Colombia. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in Andessteden en -dorpen naar zwaluwen op daken, kabels en kerktorens en rond pleinen; in het laagland let je in de zuidelijke winter op groepjes trekvogels tussen andere zwaluwen boven rivieren.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van gebouwen en open cultuurland en is in grote delen van het verspreidingsgebied algemeen.
Wetenschappelijke naam
Pygochelidon cyanoleuca | (Vieillot, 1817) (GBIF: Notiochelidon cyanoleuca)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Hirundo cyanoleuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pygochelidon werd in 1865 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam komt van Grieks pugē, 'stuit', en khelidōn, 'zwaluw'. Van Grieks kuanos, 'donkerblauw', en leukos, 'wit', naar de blauwe bovendelen en witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.