Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Bruinkopzwaluw
Bruinkopzwaluw | Alopochelidon fucata
Tawny-headed Swallow | Golondrina cabecicastaña | Andorinha-morena
De bruinkopzwaluw is een kleine, bruine zwaluw met een geelbruine tot kaneelkleurige kop en borst, een vogel van open graslanden en savannen. In het oosten van Bolivia broedt hij; elders in het gidsgebied verschijnt hij in de zuidelijke winter als trekvogel uit het zuiden van het continent. In Colombia en Peru is hij schaars en plaatselijk.
Geluid
Een zachte, trillende roep, trrieeb, in de vlucht.
Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een korte, vrijwel rechte staart. De bovendelen zijn grijsbruin, de kruin donkerder. Voorhoofd, wenkbrauwstreep, kopzijden en nek zijn geelbruin tot kaneelkleurig, net als keel en borst. De buik en onderstaartdekveren zijn wit. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met minder kaneel aan de kop.
Verwarringssoorten
De Zuid-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw Stelgidopteryx ruficollis is groter, met alleen een kaneelkleurige keel, zonder kaneelkleurige wenkbrauwstreep en nek, en een geelachtige buik. De oeverzwaluw Riparia riparia heeft een witte keel en een bruine borstband. Jonge blauwwitte zwaluwen Pygochelidon cyanoleuca hebben een vuil geelbruine keel, maar zijn van boven donkerder en hebben zwarte onderstaartdekveren.
Leefgebied
Open grasland, savanne, natte en periodiek overstroomde graslanden en weiland, vaak bij water, tot ongeveer 1600 m. Jaagt laag boven het gras en water op vliegende insecten, vaak tussen andere zwaluwen. Het nest ligt in een hol van minstens een meter diep in een oever of greppelkant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia standvogel in het oosten, daarnaast trekvogels uit het zuiden in de zuidelijke winter. In Peru als wintergast in het zuidoosten. In Colombia schaarse wintergast in het oosten. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidoosten van Venezuela, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de zuidelijke winter boven savannen en natte graslanden in het oosten van Bolivia en het zuidoosten van Peru, vooral bij poelen en greppels; let op een kleine zwaluw met een kaneelkleurige kop tussen groepen andere zwaluwen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; omzetting van natuurlijk grasland in akkerbouw kan haar plaatselijk treffen.
Wetenschappelijke naam
Alopochelidon fucata | (Temminck, 1822)
Temminck beschreef de soort in 1822 als Hirundo fucata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Alopochelidon werd in 1903 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks alōpos, 'vosachtig' (alōpēx is 'vos'), met khelidōn, 'zwaluw'. De soortnaam komt van Latijn fucatus, 'beschilderd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.