Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Zwartkraagzwaluw
Zwartkraagzwaluw | Pygochelidon melanoleuca
Black-collared Swallow | Golondrina collareja | Andorinha-de-coleira
De zwartkraagzwaluw is een blauwzwart-witte zwaluw met een smalle zwarte borstband, gebonden aan rotsige stroomversnellingen in rivieren van het laagland. In het gidsgebied komt hij alleen in het uiterste oosten voor, langs de rivieren van het Orinoco- en Rio Negro-bekken en in het noordoosten van Bolivia. Waar het water bij hoogwater de rotsen bedekt, verdwijnt hij tijdelijk.
Geluid
Een ongeordende reeks zoemende zr-tonen en een kort, zoemend djit.
Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een lange, diep gevorkte staart. De bovendelen zijn glanzend staalblauw tot blauwzwart. Keel, borst en buik zijn helderwit, met een smalle zwarte band over de borst. De onderstaartdekveren zijn zwart. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner van boven, met een bruinige borstband en een kortere staart.
Verwarringssoorten
De witbandzwaluw Atticora fasciata is blauwzwart met een witte borstband, het omgekeerde patroon. De blauwwitte zwaluw Pygochelidon cyanoleuca mist de zwarte borstband en heeft een minder diep gevorkte staart. De witvleugelzwaluw Tachycineta albiventer heeft witte vlekken op de vleugels en een witte stuit, zonder borstband.
Leefgebied
Rotsen, stroomversnellingen en watervallen in rivieren van het laagland, vooral zwartwaterrivieren, tot ongeveer 300 m. Jaagt laag boven het water op vliegende insecten en rust in groepjes op rotsen in de stroom. Nestelt in spleten en holten in rotsen of in oevers.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het oosten, langs rotsige rivieren van het Orinoco- en Rio Negro-bekken. In Bolivia alleen in het uiterste noordoosten. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek bij stroomversnellingen en rotseilanden in rivieren, bij laagwater, als de rotsen boven water liggen; de vogels zitten dan op de stenen en jagen laag over het water.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk kunnen stuwdammen, die stroomversnellingen onder water zetten, de leefgebieden aantasten.
Wetenschappelijke naam
Pygochelidon melanoleuca | (Wied-Neuwied, 1820) (GBIF: Atticora melanoleuca)
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1820 als Hirundo melanoleuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pygochelidon werd in 1865 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam komt van Grieks pugē, 'stuit', en khelidōn, 'zwaluw'. Van Grieks melas, 'zwart', en leukos, 'wit', naar het zwart-witte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Belmonte, Bahia, Brazilië.