Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Witbandzwaluw

Witbandzwaluw | Atticora fasciata

White-banded Swallow | Golondrina fajiblanca | Peitoril

De witbandzwaluw is een glanzend blauwzwarte zwaluw met een smalle witte band over de borst, gebonden aan rivieren in het Amazonelaagland en de voetheuvels. Hij jaagt laag boven het water en rust op stenen, takken en boomstammen in de stroom. De lange, diep gevorkte staart wordt vaak gesloten gehouden en lijkt dan een spitse punt.

Witbandzwaluw (Atticora fasciata)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Dunne, zoemende dzzt-roepen en een zacht, schor getjilp, vooral in de vlucht boven het water.

Luister: ZangXC618927

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een lange, diep gevorkte staart. Het kleed is glanzend blauwzwart, met een smalle, scherp afgetekende witte band over de borst. De dijen zijn wit en vormen kleine witte plukjes aan de onderkant. De ondervleugel is donker. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner, met een minder zuivere borstband en een kortere staart.

Verwarrings­soorten

De zwartkraagzwaluw Pygochelidon melanoleuca is van onderen wit met een smalle zwarte borstband, dus juist omgekeerd getekend. De witvleugelzwaluw Tachycineta albiventer is van onderen wit, met witte vlekken op de vleugels en een witte stuit. De witdijzwaluw Atticora tibialis is kleiner en roetbruin, zonder borstband.

Leefgebied

Rivieren en grote beken in vochtig laaglandbos en in de voetheuvels, met voorkeur voor stromend water met stenen, zandbanken en omgevallen bomen, tot ongeveer 1000 m. Jaagt in lage vlucht boven het water op vliegende insecten en rust in paren of groepjes op uitstekende stenen, takken en boomstronken. Nestelt in holen in rivieroevers.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in de stroomgebieden van de Orinoco en de Amazone. In Ecuador en Peru ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk vanaf een boot of brug langs bosrivieren naar stenen en takken die net boven het water uitsteken; daar zitten vaak paren, die bij nadering laag over het water wegvliegen en verderop weer gaan zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; vervuiling en verstoring van rivieren kunnen plaatselijk invloed hebben.

Wetenschappelijke naam

Atticora fasciata | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Hirundo fasciata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atticora werd in 1844 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks Atthi, 'Atheense', met korē, 'meisje'. De soortnaam komt van Latijn fasciatus, 'gestreept, met een band', naar de witte borstband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.