Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Witdijzwaluw

Witdijzwaluw | Atticora tibialis

White-thighed Swallow | Golondrina musliblanca | Calcinha-branca

De witdijzwaluw is de kleinste zwaluw van het gidsgebied: een vrijwel geheel donker roetbruine vogel van bosranden en open plekken in vochtig laaglandbos. Zijn naam dankt hij aan de witte veren op de dijen, die meestal tegen het lichaam verborgen zitten. Hij vliegt fladderend en laag, wat aan een vleermuis of een kleine gierzwaluw doet denken.

Witdijzwaluw (Atticora tibialis)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Dunne, zachte tsiep- en tjit-roepjes, in de vlucht en op zitplaatsen, soms tot een zacht getjilp aaneengeregen.

Luister: ZangXC1180561

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een licht gevorkte staart. Het hele kleed is donker roetbruin, de stuit en onderdelen iets grijzer en lichter. De dijen zijn wit, maar dat is alleen te zien als de vogel zit of laag overvliegt. Snavel en poten zijn donker. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met lichtere randen aan de veren van de bovendelen.

Verwarrings­soorten

De Zuid-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw Stelgidopteryx ruficollis is groter, met een kaneelkleurige keel en een lichte buik. De witbandzwaluw Atticora fasciata is groter en blauwzwart, met een witte borstband en een diep gevorkte staart. Gierzwaluwen als de grijsstuitgierzwaluw Chaetura cinereiventris hebben smallere, stijvere vleugels, een korte stompe staart en een andere vlucht, en zitten nooit op takken.

Leefgebied

Randen van vochtig bos, open plekken, ontboste gebieden met dode bomen, wegen en rivieren door bos, tot ongeveer 1000 m. Jaagt in lage, fladderende vlucht op kleine insecten, vaak boven open plekken en boomtoppen. Zit graag op kale takken van dode bomen. Nestelt in holten in bomen, oevers of wegtaluds.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland aan de Pacifische kant, in het midden van het Magdalenadal en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het noordwesten en ten oosten van de Andes. In Peru ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama tot het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië, en in het zuidoosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op kale takken van dode bomen aan bosranden en langs wegen door laaglandbos; paartjes of kleine groepjes vliegen daarvandaan korte rondjes en keren steeds terug.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor in een groot gebied en verdraagt bosranden en kleinschalige ontginning.

Wetenschappelijke naam

Atticora tibialis | (Cassin, 1853) (GBIF: Neochelidon tibialis)

Cassin beschreef de soort in 1853 als Petrochelidon(?) tibialis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atticora werd in 1844 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks Atthi, 'Atheense', met korē, 'meisje'. De soortnaam komt van Latijn tibia, 'scheenbeen', naar de witte dijen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.