Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Bleekkopstruikgors

Bleekkopstruikgors | Atlapetes pallidiceps

Pale-headed Brushfinch | Atlapetes cabecipálido | Tico-tico-de-cabeça-pálida

De bleekkopstruikgors is een van de zeldzaamste vogels van Ecuador: de hele stand leeft in een paar vierkante kilometer struweel in de Yunguillavallei in de provincie Azuay. Rond 1999 werden nog maar 12 tot 22 broedende mannetjes gevonden. Door bestrijding van de glanskoevogel, die de nesten parasiteerde, groeide de stand daarna ongeveer vijfvoudig.

Bleekkopstruikgors (Atlapetes pallidiceps)
Foto: Nick Moore — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Alleen de mannetjes zingen. De zang bestaat uit 5 tot 12 tonen in drie groepjes en dient vooral om het territorium af te bakenen; jonge mannetjes zingen het meest. Daarnaast hoge, dunne roepjes.

Luister: ZangXC242241

Opname: Niels Krabbe — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm. De kop is bleek, wittig tot licht grijsbruin, met een iets bruinere kruin en een donkere streep achter het oog. Rug, vleugels en staart zijn grijsbruin, met een witte vlek aan de basis van de handpennen. De onderdelen zijn wittig, met grijsbruine borstzijden en flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witvleugelstruikgors Atlapetes leucopterus leeft in de omliggende dalen en heeft ook een witte vleugelvlek, maar heeft een roodbruine kruin en een zwart gezicht. De roodkraaggors Zonotrichia capensis is kleiner, met een gestreepte rug, een roodbruine halsband en een kuifje. De witkopstruikgors Atlapetes albiceps heeft ook veel wit op de kop, maar leeft verder naar het zuidwesten, in Loja en Noordwest-Peru.

Leefgebied

Schaars begroeide aardverschuivingen, struweel en braakliggende akkers op de hellingen van de Yunguillavallei, meestal binnen 100 m van beekjes met grote pollen Chusquea-bamboe, tussen ongeveer 1650 en 1900 m. Zoekt laag in de vegetatie en op de grond naar insecten en zaden. Veel nesten werden geparasiteerd door de glanskoevogel Molothrus bonariensis.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen in het stroomgebied van de Jubones, in de Yunguillavallei in het zuiden van de provincie Azuay; het bewoonde gebied is kleiner dan 4 km². Ontbreekt in Colombia, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het reservaat Yunguilla, dat voor deze soort is ingericht, is de plek om hem te zoeken. Paren houden zich op in struikgewas langs beekjes; in de vroege ochtend zingen de mannetjes vanuit de struiken.

Staat van instandhouding

Bedreigd. De stand wordt geschat op 240 tot 340 vogels, waarvan 160 tot 226 volwassen, en is vrijwel geheel beperkt tot het reservaat Yunguilla. Broedparasitisme door de glanskoevogel trof ooit ongeveer 38% van de nesten; bestrijding daarvan liet de stand sterk groeien, maar het geschikte leefgebied lijkt nu vol. Mogelijk speelt ook concurrentie met andere struikgorzen en de roodkraaggors een rol.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes pallidiceps | (Sharpe, 1900)

Sharpe beschreef de soort in 1900 als Buarremon pallidiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn pallidus, 'bleek', en -ceps, 'kop', naar de lichte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guishapa, Oña, Azuay, Ecuador.