Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Witvleugelstruikgors
Witvleugelstruikgors | Atlapetes leucopterus
White-winged Brushfinch | Atlapetes aliblanco | Tico-tico-de-asa-branca
De witvleugelstruikgors is een kleine, grijs-witte struikgors van droog bos en struweel in Ecuador en het noordwesten van Peru, met een roodbruine kruinstreep en een witte vleugelvlek. Er worden drie vormen onderscheiden. De vorm van de oostflank, paynteri, met een roomkleurige achterkruin, wordt door sommige auteurs als aparte soort behandeld.
Geluid
De zang van de zuidwestelijke vorm is een hoge, tweedelige reeks dunne tonen; de roep een hoog, dalend tsieuw. De vorm paynteri zingt een muzikaal tsjoe-tsjoe tie-tie en roept een hoog ti. Zingt vooral bij zonsopgang, van een hoge zitplaats.
Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm. De nominaatvorm heeft een roodbruine streep van voorkruin tot nek, vooraan het donkerst, en een grotendeels zwartachtig gezicht met een lichte vlek boven de teugel en een brede witte onderwang. Bovendelen en staart zijn donkergrijs; de witte basis van de handpennen vormt een duidelijke vleugelvlek. De onderdelen zijn wittig, met een grijsbruine zweem op borstzijden en flanken. De vorm dresseri heeft een zwart voorhoofd en wisselend veel wit in het gezicht. De vorm paynteri heeft een zwarte voorkruin, een roomkleurige tot witte achterkruin en nek, lichtgrijze onderdelen en een duidelijk langere staart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodkruinstruikgors Atlapetes seebohmi heeft ook een roodbruine kruin en een zwart gezicht, maar mist de witte vleugelvlek en heeft een grijze borstband. De witkopstruikgors Atlapetes albiceps heeft veel wit op kop en gezicht en leeft lager in het droge zuidwesten. De bleekkopstruikgors Atlapetes pallidiceps heeft een bleke kop zonder roodbruin en zwart en komt alleen in de Yunguillavallei voor. De geelborststruikgors Atlapetes latinuchus heeft gele onderdelen.
Leefgebied
In het grootste deel van Ecuador droog bos en struweel op de hellingen van de inter-Andesdalen, ook in aanplant en tuinen, en voor een klein deel in vochtiger bos op de westflank, meestal tussen 1000 en 2600 m. In het uiterste zuiden van Ecuador en in Noordwest-Peru in en langs droogbos, daar tussen ongeveer 400 en 2000 m. De vorm paynteri leeft aan randen van vochtig bergbos tussen 1700 en 2200 m. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten en zaden, in paren of kleine groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador de nominaatvorm in de centrale dalen en op de westflank, van Imbabura tot het noorden van Azuay; dresseri in El Oro en Loja; paynteri op de oostflank in het zuiden van Zamora-Chinchipe. In Peru dresseri in Tumbes en Piura en paynteri op de oostflank zuidwaarts tot in het zuiden van Cajamarca. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de droge dalen van Noord- en Midden-Ecuador kom je hem tegen in struikgewas, heggen en tuinen; vogels zitten vaak laag, maar zingen bij zonsopgang van een hoge zitplaats. Let in vlucht op de witte vleugelvlek.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de hier gevolgde indeling. De internationale Rode Lijst beoordeelt de witvleugelstruikgors in enge zin en de vorm paynteri afzonderlijk; beide gelden als niet bedreigd. In Ecuador vrij algemeen tot algemeen; paynteri is in Peru zeldzaam tot plaatselijk vrij algemeen.
Wetenschappelijke naam
Atlapetes leucopterus | (Jardine, 1856)
Jardine beschreef de soort in 1856 als Arremon leucopterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pteron, 'vleugel', naar de witte vleugelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oostelijke Cordillera, Ecuador.