Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Bogotáwaterral

Bogotáwaterral | Rallus semiplumbeus

Bogota Rail | Rascón de Bogotá | Saracura-de-bogotá

De Bogotáwaterral is een middelgrote ral met een lange rode snavel, die alleen voorkomt in de moerassen van de hoogvlakten in de Oostelijke Cordillera van Colombia. Hij leeft verborgen in riet en biezen langs meren en natte weilanden. Door de drooglegging van de moerassen rond Bogotá is zijn leefgebied sterk gekrompen.

Bogotáwaterral (Rallus semiplumbeus)
Foto: https://www.flickr.com/photos/neilorlandodiazmartinez/ — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, piepende en gierende tonen, vaak als duet, en scherpe kiek-roepen; daarnaast knorrende geluiden uit de vegetatie.

Luister: ZangXC706566

Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–30 cm, met een lange, licht gebogen rode snavel en rode poten. Kop, hals en onderdelen zijn effen leigrijs. De bovendelen zijn olijfbruin met brede zwarte strepen. Flanken en onderbuik zijn zwart met smalle witte dwarsbanden; de onderstaartdekveren zijn wit met zwart. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer, met een donkere snavel en vuilgrijze tot bruinachtige onderdelen.

Verwarrings­soorten

De ecuadoraanse ral Rallus aequatorialis is kleiner, met een kaneelkleurige borst en een grijze wang, en komt in het zuidwesten van Colombia en in Ecuador voor, niet in de Oostelijke Cordillera. De rouwral Pardirallus nigricans is donkerder en egaal, zonder strepen op de rug, met een groenige snavel, en leeft lager. Het vlekflankwaterhoen Porphyriops melanops deelt dezelfde moerassen, maar heeft een korte groengele snavel en witte stippen op de flanken en zwemt vaak in open water.

Leefgebied

Moerassen met riet, lisdodde en biezen langs meren en lagunes, natte weilanden, sloten en veenachtige oevers op de hoogvlakten, ruwweg tussen 2500 en 4000 m, plaatselijk tot in de páramo. Zoekt in modder en ondiep water naar insecten, larven, wormen, kleine weekdieren, kikkervisjes en zaden. Het nest is een kom van plantenmateriaal in dichte oevervegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Colombia, in de Oostelijke Cordillera in Cundinamarca en Boyacá, vooral op de Sabana de Bogotá en de hoogvlakte van Ubaté–Chiquinquirá, bij de Laguna de Fúquene en de Laguna de Tota, en in aangrenzende páramo-moerassen. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek de beschermde moerassen (humedales) in en rond Bogotá, bijvoorbeeld La Conejera of Parque La Florida, of de oevers van de Laguna de Tota. Wacht in de vroege ochtend aan de rand van rietvelden; de vogels komen dan soms naar open modderplekken.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand neemt af door drooglegging en verstedelijking van de moerassen op de hoogvlakten, vervuiling, begrazing en verbranding van oevervegetatie, en predatie door honden en katten.

Wetenschappelijke naam

Rallus semiplumbeus | Sclater, 1856

Sclater beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Rallus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is Nieuwlatijn rallus, 'ral', afgeleid van Oudfrans rasle; Linnaeus voerde het geslacht in 1758 in. De soortnaam komt van Latijn semi, 'half', en plumbeus, 'loodgrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.