Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Vlekflankwaterhoen
Vlekflankwaterhoen | Porphyriops melanops
Spot-flanked Gallinule | Pollona pintada | Galinha-d'água-carijó
Het vlekflankwaterhoen is een klein, gedrongen waterhoen met een groengele snavel en witte stippen op de donkere flanken. Het zwemt vaak tussen drijvende planten en knikt daarbij met de kop. In het gidsgebied leeft een geïsoleerde ondersoort (bogotensis) op de hoogvlakte van Bogotá; de hoofdverspreiding ligt in het zuiden van Zuid-Amerika.
Geluid
Een snelle, kakelende reeks hoge tonen, als ke-ke-ke-ke, en droge, tikkende roepen; daarnaast lage, hoempende geluiden.
Opname: Fernando Castro — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–28 cm, met een korte, groengele snavel zonder voorhoofdsschild en groenige poten. Kop en voorhals zijn leigrijs, met een zwartachtig gezicht rond de snavelbasis. Rug en vleugels zijn olijfbruin, de vleugels deels kastanjebruin. De flanken zijn donker leigrijs tot bruin met duidelijke witte stippen; de onderstaart is wit met zwart in het midden. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner en grijzer, zonder zwart gezicht en met minder duidelijke stippen.
Verwarringssoorten
Het waterhoen Gallinula chloropus is groter, met een rood voorhoofdsschild en een rode snavel met gele punt, en een witte streep op de flank. De soraral Porzana carolina is kleiner, met een korte gele snavel en gestreepte bruine bovendelen, en blijft meer in de vegetatie. De Bogotáwaterral Rallus semiplumbeus heeft een lange rode snavel en zwemt zelden in open water.
Leefgebied
Zoetwatermoerassen, ondiepe meren en lagunes met drijvende en opkomende vegetatie, sloten, vijvers en natte graslanden; in Colombia op ongeveer 2500–3100 m, verder zuidelijk vooral in het laagland. Eet waterplanten, zaden, insecten en kleine ongewervelden, die het van het wateroppervlak en de drijvende planten pikt. Het nest is een kom van plantenmateriaal aan of boven het water, verborgen in dichte vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia alleen de ondersoort bogotensis, in de Oostelijke Cordillera op de Sabana de Bogotá en de hoogvlakte van Ubaté–Chiquinquirá. In Peru zeldzaam en plaatselijk, vooral in het zuidoosten. In Bolivia in het oostelijke en zuidelijke laagland, deels als trekvogel uit het zuiden. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Uruguay, Argentinië, Chili en het zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de humedales van Bogotá langs de randen van drijvende waterplanten; de vogels zwemmen vaak even in het open en schieten bij verstoring de vegetatie in.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Colombiaanse ondersoort bogotensis is klein in aantal en lijdt onder de drooglegging en vervuiling van de moerassen rond Bogotá.
Wetenschappelijke naam
Porphyriops melanops | (Vieillot, 1819) (GBIF: Gallinula melanops)
Vieillot beschreef de soort in 1819 als Rallus melanops; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Porphyriops werd in 1845 ingevoerd door Pucheran. De geslachtsnaam combineert het geslacht Porphyrio met Grieks ōps, 'uiterlijk': 'lijkend op een purperhoen'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en ōps, 'gezicht'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.