Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Boliviaanse aardkruiper
Boliviaanse aardkruiper | Tarphonomus harterti
Bolivian Earthcreeper | Bandurrita boliviana | Bandurrita-boliviana
De Boliviaanse aardkruiper is een grijsbruine ovenvogel met een licht gebogen snavel van droog struweel in de dalen van de Boliviaanse Andes. Hij zoekt zijn voedsel vooral op en vlak boven de grond, tussen struiken en cactussen. Het verspreidingsgebied ligt vrijwel geheel in Bolivia.
Geluid
De zang is een snelle reeks harde, droge tonen, vaak vanaf een struik gezongen. Roept ook korte, scherpe tonen.
Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, met een middellange, licht gebogen, donkere snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn grijsbruin, de vleugels met roodbruine vlakken en de staart roodbruin. Een vage lichte wenkbrauwstreep. De keel is wittig, borst en buik zijn licht grijsachtig geelbruin, de flanken bruiner. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De chacoaardkruiper Tarphonomus certhioides is kleiner, met een roodbruin getint voorhoofd, en leeft lager, in het droogbos van de Chaco. De schubkeelaardkruiper Upucerthia dumetaria heeft een langere, sterker gebogen snavel en een geschubde keel en borst. De rechtsnavelgrondkruiper Ochetorhynchus ruficaudus heeft een rechte snavel en leeft in open, rotsig terrein hoger in de Andes.
Leefgebied
Droog struweel, doornbos en cactusrijke hellingen in de droge Andesdalen, ruwweg tussen 1400 en 3000 m, ook in heggen en struikranden rond akkers. Zoekt op de grond en in lage struiken naar insecten en andere ongewervelden. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Bolivia: in de droge dalen van de oostelijke Andes, van Cochabamba en het westen van Santa Cruz zuidwaarts door Chuquisaca tot Tarija. Komt buiten het gidsgebied niet of nauwelijks voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droge, struikrijke dalen in Cochabamba, Santa Cruz en Chuquisaca en luister in de vroege ochtend naar de zang. De vogel loopt vaak onder struiken door en verschijnt kort op een open plek of bovenop een struik.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar de soort leeft ook in een mozaïek van struweel en kleinschalige landbouw.
Wetenschappelijke naam
Tarphonomus harterti | (Berlepsch, 1892) (GBIF: Upucerthia harterti)
Berlepsch beschreef de soort in 1892 als Upucerthia harterti; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tarphonomus werd in 2007 ingevoerd door Chesser & Brumfield. De geslachtsnaam komt van Grieks tarphos, 'struikgewas', en nomos, 'woonplaats', naar het leefgebied: struikgewas in droge gebieden. De soortnaam eert de Duitse ornitholoog Ernst Hartert (1859–1933), conservator van het museum van Walter Rothschild in Tring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Trigal en Vallegrande, Bolivia.